وهم آب در رگ دشت

 

 

وهم آب در رگ  

      دشت

 

 

 

 

 

 

                 2005   —- 2008

 

 

 

 

 

 

                   ع . ج  ساوی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

وهم آب در رگ دشت

 

 

 

تو

   تنها

       در وهم رشد می کنی

جائی که داس خیال

                           جرات گذار

بر زمرد سبزه زارش را

در پگاه خواب خوش نمی بیند.

 

تنها اوهام پریشان آشفته گویان است

با توان تصویری از تجسم تو

در آشفتگی های پیچ در پیچ

                                 و خم اندر خم خویش.

 

تو آخرین قطره ی آبی

پا به پای نت شاهد

در خط حامل جویبارکویرهای عطش

مار مرده ی خشکی را

به طغیان حاصلخیز نیل

                            بدل خواهی کرد.

 

اردیبهشت از بهشت آمده است

تا حریر ابر سفید تو

ناشکیبائی این جسم داغون را

در مه شیدائی خویش فرود آرد

تا شاید

شاید که همراه ابریشم فرود تو

                                    اوج آوازش

در همسرائی پرندگان نایاب خاک

درآمیزد.

 

اگر که دستانت

                  پرده ای

                           فراتر افرازد

فریاد شور زار من

آوازه ی بلند مینو را

در آتش تشنگی های جاودانه خواهد سوخت.                      

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

زیر پی پیل

 

 

                           برای ناصر دستیاری و سفرنامه هایش

 

 

بیا بازی کنیم

یک بازی یکدست

بی هیچ برد و باخت

                          مانند دو رفیق.

البته اگر دلت هم خواست

می تواند چیزی در میان باشد

– به گدا نانی بدهی

 یا از او کش بروی، فرق چندانی نخواهد کرد-

 

بگذار درست پخته کنم!

اگر شما بردید

یک قوطی طلائی سیگار  برده اید.

  

 و اما من!

چیزی نمی خواهم

هر چه دل خواست می دهی

ورنه

طلب و تنخواهی در میان نمی آرم.

 

تنها مواظب باش!

مهره ها را که می چنی،

                             خط خطی نشود!

همه از عاج اند.

از افریقا تا هند تراش دیده اند

 کار هزار سال پیش.

وقتی پدربزرگم

                    جوانمرگ می شد؛

آنرا هدیده ی عروسی

                     به مادرم بخشید.

 

همیشه او می گفت:

” جهیزه از بکارت دختر

                               بالا وبرتر است.

جهیزه نشان می دهد که دختر

                                     چقدر

                                          برای خانواده

                                                         می ارزد.

 

بیچاره پدر بزرگ

با کاسه ی گدائی در گوشه ی سوق الحمید

                                                   بر سر قبر یحیی مرد

وقتی آخرین جهاز چوبی خردش

                                        در سواحل سقلاب

                                                             بر گِل نشست

 بادبانش

          مثل پیراهن یوسف و جگر زلیخا شد.

 

 

 

بازیش لم و چمی می داشت

رجز نمی خواند

و گاه

 لب از سخن فرو می بست.

تنها در نگاهش آذرخشی بود

                             که زهره ی شیر را

                                                 می درید.

 

یک بار گفته بود.

– یعنی به مادرم گفته بود.-

چقدر روزگار تلخ می شود!

وقتی پیاده، زیر آن همه ابزار

                                    کشتن و

                                            کشتار

با سفره ای که تنها موش را از دسبرد به انبار معاف می کند

از ” ختا” یا در ” ختن ” پای در رکاب راه کرده است

باید که در روم

                  یا که زنگ

فرزین فرخنده ای شود؛

و گر نه جنگ باید

 در ” سند و سقلاب “

                           باخته

 بحسابش کارسازی شود.

 

نه، به طاس احتیاجی نیست.

تو فقط مواظب مهره هایت باش، 

خط خطی نشود.

همیشه یکی سپید و دیگری سیه باز است

تازه در بازی به رنگ احتیاجی نیست

اگر که پیاده

فرزین خجسته ای نشود؛

                               به روم

                                       یا به زنگ.

 

تو تنها مواظب مهره هایت باش.

این روزگار

 یک دست مهره ی خوش نشین

با شیر مرغ و جان آدمی برابر است.

 

از دریا برآمدیم.

هنوز نه به زنجیر بوده ایم

 نه باخته بحساب آمدیم.

بحر المیت – آنجا که شتر در نمکزارش نمک شده است-

 پس پشتمان ایستاده بود.

 بادیه الشام روی در رویمان.

باد می وزید.

باد در صحرا همیشه بربر است.

بر اشتران قافله سفر کردیم.

با اشتران قافله سفر کردیم.

از شکاف ی شکسته ی تیسفون

                                     شعرای یمانی

شاهد سفره ی کوچ خالی شقایق بود.

خاقانی از شروان

هم بند و زنجیر منذر نعمان

– از اهالی هاماوران- همان که یمن امروز است؛

در زیر پای پیلی لگد می شد

                               که شیرین را

                                              در حوالی بازار بغداد

به ثمن بخس می فروخت.

 

بازی، رمل و اسطراب نمی خواهد.

بازی لم و چمی دارد

همیشه یکی سفید کار است.

 دیگری سیاه باز است؛

سیاه می شود

سر تا به پا سیاه

بی آنکه دستش به دق اللباب دروازه ای رسد

یا بر تخته حوضی از تهران ظهور فرماید

گوئی که از آتش نمرود آمده است.

 

یکی سفید مثل برف

                       مثل چلوار است.

آهار زده ملافه ای است روی تخت

ملافه ای با قطره خونی چکیده بر آن

که با خون قبیله ای برابر است.

 

یکی سیه باز است

بی آنکه سپیدی دستش

لکه ای از سفیدی بخت بسیار کسان کم باشد.

 

در پیشگاه حجله گفت:

آنکس که دیگر روی سکه ی من بود

– همشیره ام-

او احساس حس همحواسی من بود.

 وقتی پدر ورقه ی افلاس را به امضای قاضی شهر می رساند

گلیم بخت سیاهش را بر دار می کشید.

من خودم دیدم

– یعنی با هر دو چشم خود دیدیم-

سرجوب رفته بود

گل سرشوی و

                 آب قلیه

                         و داروی نظافت داشت.

مادر گلیم را

                با آب زمزم

                            و حوض کوثر

                                             آب می کشید

هر چه بیشتر آب می کشید

سیاهی بیشتر

               در سپیدی

                        رنگ می دواند.

 

بر قله ی نپال ایستاده بود

با طره های نقره ی برفش.

بیچاره پیر زن

یک سینه نبد نیمدار هم اضافه نداشت

تا در لئوپلدویل

سینه های

               برهنه ی

                        آن زن

                               شوی لینچ شده

سر آبروداران جهان را لای لنگشان

به طلای بیست و چهار عیار

 بدل نکند.

 

گفته بود:

” از خوار و بار چیزی با خود برندار!

 رمضان مردم افطار می دهند.

محرم و صفر

               سورچران مردم بیکار.

تنها

دفتر شعرهای او

زاد راه

         و توشه ی راه های

                                 بی بن ما بود.

به این امید که بقال ” خزرویل”

همه چیز در قفسه هایش انبار کرده است.

 

تازه شوخ از سر و بدن رها کردیم

با لنگ و قدیفه

به سر بینه درآمدیم

از جامه دار

جام آبی خواست.

 

ما هنوز نمی دانستیم

از خبرها بی خبر بودیم

امید ما شعرهای شعوبی اوبود

شاید کسی

در روشنای آیینه های اسکندر

یا در کناره ی میدان حشاشین قاهره

آنرا با جنجری آبدیده عوض کند.

 

گویا…

 کسی…

 در نوره خانه گفته بود:

قاضی را در همدان سوخته اند.

و روشنی اشراق شرق را

در قلعه ی حلب

به فاضلاب ریخته اند.

 

بقال خزرویل

بی آنکه بر خری سوار

یا اهل حیله ای باشد.

شبی در جزیره ی کیش

مهمان کرد

ما را به حجره خویش.

شب تا سحر لاف ها نمود و طامات رشته کرد

در پگاه رو به او پرسید:

سعدی بدخشانی! از لعل های یمن بگو.

تو نیز اهل سیر و سفر

و دیده ی دیدار آفاق بوده ای

از سفرهای خود بگو!

هنوز قیمت دلار

 با خون پدرشان

                      خرد می شود؟

آیا هنوز تیمور لنگ موی ظهار را

با واجبی یزد می زند؟

آفتابه های ساخت انگلیس

بازار لوهلنگ نیشابوری را کساد کرده است؟

 

چیزی نگفت.

آذرخشی در چشمش به اشگ شعله کشید.

تنها نگاه کرد.

گمان کنم

          شانه ی راستش تکانی خورد

چون پلک چپش به لرزه می لرزید.

به جمله ی کفایت کرد:

 

” بازی لم و چمی دارد.”

 

مواظب باش مهره ها

                          خط خطی نشود

میراث زمان گرفته ی دهر است

در ناسخ التواریخ هم نظیرش  

پیدا نمی شود.

مهره را مواظب باش.

 

” اسپاسکی” گفته بود:

” فیشر ” رقمی نیست.

سگ کی باشد!

من از کامپیوتر بارها برده ام.

 

آن روز

         در ” مارتین پلیس″ سیدنی

                                           زیارتش کردم.

از او پرسیدم:

حالا رفیق با شیخ نشین های خلیجی چه می کنی؟

 

عصای دسته عاجش را

                              بسوی من

                                         تکانی داد.

خیال کرد نمی بینم

به بهانه ی تکانی

                    به ته استکان های عینکش

– که با نخ قند بدور گوش سفت کرده بود-

اشکش را سترد و با صدای نارسائی گفت:

زن به مزدها

                 خاویار را  

                             با کاندوم تاخت می زنند.

 و مرا با نفت تعویض می کنند.

      

عصایش را بر زمین کوبید

بی آنکه به کسی یا به جائی

                                چشمی بگرداند

یا آنکه حرف او

                   با کس

                         یا که ناکسی باشد

به نجوا گفت:

” پسر مواظب مهره هایت باش!

آنها میراث خواهری جوانمرگ است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

چناقچی

 

 

 

 

حضورنارونی با خنکای سبزه ی چترش

چشمه ای که انتظار را

 بر چشم آبیش

از دل کوهسار همراه کرده است

تا تنگِ تنگ میدان را

با روشنای آینه آشتی دهد.

 

دم لابه های سگی

 بر در تنها قصاب دهکده

آرامشی است

                که حضور مرا

 بر این لاخ زار توجیه می کند.

 

نغمه ی باران انگشتان بلند تو

چشمه ی طراوت را

در جای جای

                جان من

جاری نموده است.

 

دیگر آواز مفرق پدر

بر بلندای قلعه ی صنوبری

رانده از سر پناه خشت و گل

مسیح را

از احلام گریز درد

در خواب اساطیر سرد غار

پریشان نمی کند.

 

حتی سرپوشیدگان

                    سیاه پوش

                               آشوب های کوچ

برق نیزه ی سرخ سران تاریک دیده را

با شرابه های شکرین شرین

تعویض کرده اند.

 

وقتی حجاب ابر را

                       ماه منتظر

بر سیم ساق خود پیچید

تلالو مهر اندام رخشان رخش تو

خورشید زنده را

در ظلمات وجود من

طلوع دوباره ای بخشید.

 

چه گل ها که باریده در پگاه

بر ژاله های سپید برف

در این شب پابزای مهر.

 

زمستان از کدام راه می رسد؟

نخستین برف

               بر کدام قله می بارد؟

کولاک در کدام دره پیچیده است؟

یخبندان

 دل کدام صخره را شکاف می دهد

که حضور تو این چنین

اجاق سینه ی مرا گرم می کند؟

                                              

 

دوباره ماه  بر سر شاخه ها نشست.

ستاره ها

بر دامن شب در راه

نقطه های نقره می چینند.

نسیم سبز خردادی

سر در گوش سپیدارها نهاده است؛

تا حسد سروها بجوش آید؛

وقتی غبار غربت را

چرخش موزن دامنت

از اندام خسته می روبد.

 

                                  21 /5 /2006  چناقچی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بندآب

 

 

 

 

 

لب پر های آب

کاسه ی صبر دریا را

به سنگ و صخره می کوبد.

 

–  آواز ژرف ماهیان

باد را دیوانه کرده است -.

 

نارجانه های سرخ

شعله در قامت سبز انار

                           می زنند

می رود که باغ های خسته ی را

 با چهل چراغ انفجار های بلوغ خویش

                                               طراوت تازه ای بخشد.

 

–  سد ساوه

 چشم براه باران است -.

 

روی پوشیدگان ” قیزقلعه “

تراشیده ی آبشار بلند ماه

                             و سبز سیراب یشم شب

در گوش برف های دامن زاکروس

آوازهای ناهید را

در یشت دختران خاموشی

سوار بر سپیدای چار نعل گردنه

بر تسبیح سرب صبح

تکرار می کنند.

 

– تیغ و تنگس

                با دامن باکرگان

                                  مهربان تر است -.

 

اگر بیدهای دیوانه

شانه از سر زلف سنبل رها کنند

نرگس روسری سبزش را

از خم ابرو بالاتر

                     کمی برد.

 

– باد در اتنظار دامن دخترکان ایستاده است -.

 

دیری است،

دیریست ” آسیابک بند”؛

رویای جاودان گردش را

بر چهر سنگ زیرین آسیا

                                  آج می زند.

 

غبار سرگردان نقره های آرد

ریشه های آونگ تنوره را

بر دروازه ی طلای گندمزار

سپید کرده است.

 

– چشم در انتظار چرخش راه است

تا کدام از این همه چشم

چشم های روشن در راه

مرا و ترا

غرقه در آرامش دریای شب کند”. 

                                           

 

                                             سد ساوه 29 / 5 / 2006    

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پایان شب

 

 

 

 

آسمان گرفته

              گرم

                  و سوزان است.

 

چه ناهنجار

در تخیل سیاه این چترهای بی حاصل

چکه های روشن باران

در ضرب پایکوبیش با برگ

نطفه می بندد.

 

باد در خاک تیره می پیچد

تا غبار بی نفس

از دهانه های نور

تا سقف دود گرفته ی آسمان

راه عروج خویش را بپیماید.

 

نه!

 تنها نیست دود یک نخ سیگار

این سیاهی

رد عمیق دیرین آه است و سوز پرعطش؛

                                  که تیشه های سر شکن خود را

به تیغه ی سخت

                    گنج خرابه می کوبد

در سختی سینه

بر سختی این سنگ.

 

رد شرشر بنداب

در ژرفنای عمیق دره ی کابوس های خواب

سبز سیراب درخت را

به رویاهای دورا دور

به رویش تک درختی – اگر چه تنگسی تنها-

 به اوهام سبز سراب شوره می بیند.

 

چشم در بی پناهی

در پی خانه می گردد.

در سگدو

آن گر گرفته ی مصروع

چه دیوانه

           دیوانه می گردد.

 

نگو! از واژه ها نگو

عوعو تلخی است که پشت از پس پشت

                                                به پچ پچه می پیچد

به بی دادی از پی بی داد.

 

گوش را یارای شنیدن نیست

زآنکه کر بودن

در صرف صیغه ها

از آن صفت هائی است

که به هر تیغ و به هر تنگس

به ضرب ضریب هر  مضروب

                                     کهنه می بندد.

از هر قبر

با فسیل ماموت موزه ها

و گوشت هائی که هر کرمی

دندان خود را از خوردن آن مسواک می کند

 مشکل گشای

                تاره می جوید.

 

نگو! از واژه نگو

چه عوعو تلخی است.

 

میان خرت و پرت خرد سمساری

کسی

      با چراغ روشنی در دست

شاید در پی  مراد بی مرید خویش

بروی روشنش مهتاب  

گسیوانش سرخ

پیچیده  بر آواز شهپر پرواز

جوانی گم شده خود را

                           در کابوس

                                      شب کلاه درد

یا گوهری شبتاب می گردد.

 

مرا در ایلغار کدام حمله ی هایل رها کردی؟

این خرابه از کدام تخریب می رسد؟

مرا در کدامین راه گم کردی،

که سرپناهی  در اوهام ریگ های روان آن نمی گنجد؟

که بعد این همه ایام

در تمام راه های یکطرفه

بلیط های بی برگشت

با خطوط موازی یک دست

 تمام ایستگاه جهان را

 در پیت یک بند

در جستجوی معادله ای مجهول

                                 جاودانه می گردم؟

چرا نمی یابم؟

چرا هیچ در دست من نمی گنجد؟

 

 کیست در درون سرد هر کوپه

در دم بخار آلوده ی  قطاری نو

یا قطار کهنه فرسوده

مرا به نام می خواند

به اسم کوچک

صدایم می زند در باد.

 

بگذار با تنهائی خود آشنا باشم

اسم مرا از اوراق بی رنگ بادها بردار

بگذار با عبور بی سایه ی خود آشنا باشم

در این ظهرهای دم آلوده ی دلتنگ

بر شصتی های شصتی تحریر

ترا حرف تا به حرف بنشانم

تا تو در جمله

تا تو در معنا روان باشی.

 

آیا سواد واحه ای پیدا است

آن کورسوی دور

دل کدام چراغ موشی را

                           بر اجاق

                                   کبابی ها

                                            رها کرده است؟

 

له له آن پرتو لرزان

اگر که فانوسی بر مزاری نیست

از کدام کلبه می تابد؟

من گمان کردم که چشم آن چراغ روشن مهتاب

بشارت از هزار معبد هند است.

 

برق کدام کورترین ستاره

                                در چشمت

                                           چنین باز تابی داشت؟                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 

             

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مست

 

 

 

 

 

گاهی به چپ

گاهی به راست

گاه خم می شود به گرده ی یابوی زانوان.

 

گه گاه دست او

نوازش ایستادنی می جوید

در سینه ی سخت آجر و سیمان.

 

انفجار اسرای

از درون ملتهب خاک

او را به فضا پرتاب کرده است.

 

پنجه ی خشک هر برگ

پهنای خواهشی است

                         که در آبی بی آب

                                            چنگ می زند.

 

مست و سرانداز می رسد؛

در کوچه های شب

پستان مست تاک

در چشم های خمار مست.

 

در کوچه های خُم

در کوچه های ساغر و مینا

در کوچه های پیچ پیچ ساقه های تاک

مست می رسد.

بر لبش آوازهای هرزی مستی.

 

جریان چشمه ای است

که از اعماق این کوژ

این سیه پستان

در بلورهای تاک

قرابه می شود

                در زیر زمین های سرد آب.

 

” مادر می را بکرد باید قرنبان”

 

مرداد در کجا ست؟

بر کوزه های سهیل خورده ی کدام پشت بام؟

در سایه ی کدام ستاره غنوده است؟

خواب از کدام راه

بر هفت برادران تابید؟

آرامش نسیم

تک سرفه های سحر خیزان را

در کدام خزینه تمزمز کرد؟

راه شیر رنگ آسمان

در کدام خمره حلول کرده است؟

 

” بیا ساقی آن می که حور بهشت

عبیر ملایک در آن می سرشت”

 

فانوس کور سوی چراغ برق

بر صلب صلیب شوارع

 مصلوب کرده است روشنائی را.

سینه ی بی موج ” کان کریت”

بی قلوه های سنگ

و سوراخ های موش

جلجتای هر رهگذر را

از کدام خراب مانده به پیش برده است

تا دستِ بسته به دامن مرادی فرا برم؟

 

” من مست و تو دیوانه، ما را که برد خانه؟”

 

بر گذرگاه بی معبر گذر

عابر سرگشته

                در عبور مانده است.

چراغ های سبز سیراب خرمگس

در سر گیجه ی ابهام مانده است.

نه سرخ می شود،

                   نه سبز می شود.

 

حتی

در چهارتاق فصول شاعری

نه پیش می رود، نه پس نشست می کند

سرش را بالا نمی کند

تنها در جستجوی سطل زباله است.

 

سطل زباله در کجا است؟                                     

چرا چراغ های رهنما همیشه زرد می کند                               

کجا است؟

” آن یار کزو گشت سر دار بلند”

 

 سطل زباله ایستاده است.

 با شکمی انباشته از خوراک

دست در گلوگاه آشغال

در پی حقوق حقه ی خویش

 به آسمان نگاه می کند

 مست نگاه می کند.

 

” چرخ صد بار از تو بیچاره تر است”.

 

 

 

 

 

باز یافت تنهائی

 

 

 

چرا فکر می کنی که تنهائی

                                 تنها از آن تست؟

 

زاده شدن بر بلندترین نقطه های درد

بر برنده ترین تیغ نعره ای

                                که انفجارش را

در دره ی خاکستر نشین سکوت

                                   جستجوی می کند.

مثل شل شلال پای

                در راه کوره ای

                                  که در شرب شراب شوره زار

غرق سراب می شود؛

 

آه، ای واحه ی قدیر

در عطش ناگزیر دشت

ای نزل نارل منزل

در پناه تنهائی

خنکای نارونِ تکیده

                     در میانه ی دشت

                                        بر کدام تشنه می تابد؟

چرا من خواب دیده ام،

چرا در اوهام من همیشه تکرارمیشود

                                               که

                                                   خوشبختی روزی                

مثل یک مرض مسری همه گیر می شود؟

 

سرنوشت من

               کدام دیو را

                           در قرابه کرده است؟

این نسیم

         که درخت را

                        بسخره گرفته است؟

این باد با برگ

                چه می گوید

                              که جانش به لرزه می لرزد؟

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ساعت سه ستاره

 

 

 

 

 

ستاره ای در شرق

ستاره ای در غرب

ستاره ای در قلب آسمان

ستاره هائی که بی تفاوت می نگرند

بر نقش نقشه های ما

                         در تنگ این میدان های تنگ.

 

خورشید یکه و تنها

بر سر ستون روزها نشسته است

شاید از این ستون

                      تا آن ستون

فرجی باشد بعد عسرتی

چه خوش خیال و خام باور است

این حباب پر غبار آلود زمین.

 

وقتی ساعت سه ستاره

با چکش دو سر

بر سر ناقوس می زند

زمان در بی کرانگی محو می شود.

بی بدایتی در ابتدا

بی نهایتی در انتها

ناقوس کوچک ساعت

با هر ضربه می پرسد:

” نوبت از آن کیست؟”

تو خیال می کنی که زمان را با تو کاری نیست.

 

زمان غرق می شود

ترا تنها رها نمی کند

در ناپایداری گردابی که چرخ می زند

چرخ می زند

به دور خویش.

 

ای یار

مگر این شراب چند ساله است

که نه دستی مانده است

                           نه دیواری

نه حتی ستون لمپائی

تا تکیه گاه توقفی باشد

یا رختخواب خواب های تنهائی.

 

دست آس دندان های جونده ی موش

با جوال گندم آشنا ست

در سینه خیز سیاهی سیال

                               رطوبت سیلو.

 

موش های جونده می دانند

نقب زیر زمینی ستون های روز

راه میان بری است

بین خور و خواب و خزیدن

                                 در زباله ی ایام.

 

چه با شکوه است جویدن

وقتی که لقمه پرتاب می شود

چون سنگی که در خلاب

به اعماق اندرون.

 

ای یار

زخمه بر این تارها مزن

این شکسته ساز

در مخالف راست کوک می شود

هیچ حنجره

             در هیچ مقامی

با نغمه های آن هم خوان نمی شود.

 

چاه کن

از اعماق زمین طلوع می کند

بر خاک ریز تپه های مه آلوده ی غروب

حفر کرده است ستون روز را در دل خاک

اکنون شب است

                    جایگاه او.

 

ایکاش

آه ایکاش که چاه

                   از گرهگاه

                               زمین و زمان

گذر می کرد

تا در انتهای هیچ به پوچ می رسید.

دریغا طناب

               همیشه رفتن را

                                     محدود کرده است.

 

ساعت سه ستاره

چکش می زند

بر ناقوس های این زمان.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

طرح

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

آب ها همه سر بالا رفته اند

غورباغه ها

             ابو عطائی دلگیر را

بر تارهای پر لجن خویش کوک می کنند.

 

در ذهن به گنداب در نشسته ی مرداب

خیال پرواز سنجاقکی حتی

نیلی نیلوفر را پیچ و تابی نمی دهد.

 

رویا کابوسی از یاد رفته است

تصویر موجی اگر چه خرد

در تصور خام خیالی مانداب.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

آب شدن آتش

 

 

 

 

با آتش حرارت مطبوعی بود

در آن شب سرما

که دندان را در دهن می بست.

تو فقط انگشت را تکان دادی

و بمن گفتی:

” هر کس با آتش بازی کند

در خواب خیس می کند.”

 

آتش زبانه ای نداشت

                    تا به چشم دیده شود

نقره ی خاکستر سفید

                         سایه ی دلنوازی داشت.

 

سرخی گرما

بر سر انگشنان اثر می کرد

                                 تا پرونده ی انجماد را

ورق ورق می سوخت.

 

من احساس کردم

ستون فقراتم ترک برداشت.

 

بی آن که بمن گوش زد کنی، گفتی:

” آتش همیشه روشن است

بویژه  زیر خاکستر

با آتش

       بازی نباید کرد!

تا چشم بگردانی

همه چیز بر باد رفته است.”

 

در من صدای شکستن بود

اما کسی  نمی شنید.

نفهمیدم

این یخ نیست که می شکند،

این منم

        که ذره

                ذره

                    آب می شوم.

 

 

 

 

 

 

 

 

بطری خالی

 

 

 

دیروز بود

درست همین دیروز

با لبخندی که یک دهن آواز و نغمه بود

تنهائی اتاق مرا پرکرد.

 

آنجا نشسته بود

روی چمدانی که هنوز طناب پیچ است

با اوراق نشانه ی ترخیص

از فرودگاه های گوناگون

چند شاخه گلی که باغبان دوره گرد

از حرس رزهای همسایه

                              بمن بخشید.

 

بطری خالی ودکا را

هر چند هنوز

               جرعه ای

                          در ته آن باقی بود

از آب تازه پر کردم

حبه قندی بیاد یاران رفته به آب بخشیدم

صورتی گل ها

                 بسرعت شفق خندید

سر در گوش هم به زبانی عتیق زمزمه کردند

از عربده های قهقهه شان

تاریک ترین گوشه ی دلم روشن

شام غریبان را به خنده خوابیدم

دیروز بود

درست همین دیروز.

 

از کار باز گشته ام

دم لای پا و دست ها همه دراز

بطری ودکائی نهفته در جیبم

خنده دیریست که پژمرده است

بطری خالی را باید

                      به سطل آشغال

                                       بیندازم.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

وهم

 

 

 

آمدی

سراسیمه در را باز می کنم

در انتظار تو

تا دور دست سرسرا را نگاه می کنم

هیچ کس نیست.

 

اما کسی آمد

صدای حضوری را

مثل وجود نفس در سطح آینه احساس می کنم

انعکاس قدم هائی

بر سنگ فرش تالارهای ساکت ذهنم

پژواک آمدن انداخت

شاید که تنها باد بوده است

باد که از درزهای در و پنجره

و شکاف سقف شکسته می وزید.

 

باد هرزگرد پائیزی

پیراهن خزان زده ی ترا را

از سر بند رخت ربوده است

 بر سر شهر سر گیجه می چرخد.

 

پست چی سه بار زنگ می زند

بازهم زنگ می زند

گفتم:

یادی، خاطری

شاید که قصه ای از غصه ای

همراه چند قطعه عکس

قسط گوری بود

                   که از بیمه مرگ خریده ام.

 

به اتاق خالی نگاه می کنم

نه گلی

نه گلدانی

نه قاب تصویری

روزنامه ای بجای سفره بر زمین پهن است

عکسی از باغی

برگ هائی به رنگ مگس های دور و بر لاشه

بادهائی که با بیدق ها

                          سخن از سواری داشت

که در کنار اسبش به خواب رفته است.

 

 

 

 

 

رویاهای  بیداری

 

 

چند دفعه تخم مرغ

                      نیمرو کرده ام؟

 

چند مرتبه گوشت را برای قیمه

                                     ریز ریز کرده ام؟

 

چند پرتقال را

                با همین دستان

دست هائی که ادعای خدائی دارند

دست هائی که خیال می کنند آفریننده اند و خلاق اند،

به دو نیم کرده ام

                  به گردونه ی آبگیرشان فشرده ام؟

 

پرستار با چارچرخه ی دارو

کنارم ایستاده است.

لبخند محراب های شکسته

به سردی تخت غسال خانه ای

بر لبان قیطانی – که اگر غازه

                      از مغازه های دست دومی نبود –

لب نبود

نقش بسته است.

 

پیر دختر وانمود می کند،

هیچ کس

          او را

                دست  مالی نکرده است.

او باکره برای خود عیسی است.

 

لبخند می زند که این قرص ها محشر است.

معرکه خواهد کرد.

خوابی که در گور هم،

نصیب کس نخواهد شد

تنها باید

          به نیت سه تن بلعید

– اب و ابن و روح القدس –

مجرب است

افاقه خواهد کرد.

 

تنم خرسنگ می شود

                         غلت می زند

                                          غلت می زند.

از قله سار کوهی دور

به اعماق عمیق دره ای تنها.

 

،

نه سنجاقکی به نیلوفر مرداب

که غوکی به ماندبی

و کرمی به عمق بی انتهای یک گنداب.

 

روز می شود.

روز از نو است و روزیش از نو.

 

مرده شوی ایستاده است

با لبخند قیطانی

با گالش پاره هائی شل و ساده و ارزان

که سینه بند ” کریستین دیور ” هم چاره سازش نیست.

با ران هائی که درد زائیدن

آنرا شکوفان نکرده است

با بازوانی که شانه ی نریانی

پر پروازش نکرده است

سینی صبحهانه را پیش می کشد

به روی تخت

تا زیر چانه ام.

 

خورشیدی از طلای ناب

در دریاچه ی حوض سلطان

– که سگ در نمکزارش نمک شود.-

طلوع کرده است

در کف بشقاب.

 

منظومه شمسی دو نیمه ی یک کارد.

خورشید سربریده ی خون آلود

                                 در وسط

                                           ایستاده است.

ستارگان با پوشش سپید هسته های چوبیشان

در مدارهای سرگردان

بر محوری که هنوز

                       خون از آن نشت می کند

آوار گشته اند.

 

آن گاو را نگاه می کنم

در چمن زار سبز آبی مینا

دست از چرا کشیده است و نگاه می کند.

با من به من نگاه می کند

 که سینه ی جوان گوساله اش هنوز

در آسیاب تلخ دهانم چرخ می خورد.

 

من نگاه می کنم

سینی پر است از چمن و گل و ریحان

مرغ ایستاده است

گاو ایستاده است

و قامت درخت

ذره

   ذره

      خرد می شود.

 

می پرسد:

بی گمان خواب راحتی بوده است؟

امروز

سر دماغ

           و چاق

                   و چالاکی!

 

چیست در نگاه تو؟

نمی فهمم.

چیست در نگاه تو

که باغ را پر شکوفه می کند،

و زمرد را به سبز چمن بدل کرده است؟

چیست در نگاه تو؟

 

شاید که خواب راحتی بوده است!

 

نمی گویم.

اما فکر می کنم.

اگر که خواب، خواب آخری می بود

شاید پدر!

از زهر نابی که در جام پسر می ریخت،

کیفور و سردماغ،

ملک منفور خویش – عزرائیل – را صدا می کرد.

 

                        

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

شهناز در مایه های شور

 

 

 

این جا نشسته ام

سر سنگی

            بر بلندترین

                         نقطه ی ” راکس“.

روی در روی اقیانوس آرام

                                 که هیچ وقت

آرام نبوده است.

 

بر سر زنان و گیسو فشان می رسد ز راه

بر صخره می زند؛

بر سنگ می زند؛

مثل نرم است، عین آب

مثل سخت است، عین سنگ

کوه را تا این جا پس نشانده است.

من بر صخره

                 زهیبتش بر خاک

                                        مثل بید می لرزم.

 

سنگ شیشه است.

الماس شیشه است.

تنها الماس

            شیشه را

                      قطعه قطعه می کند.

 

من بر صخره می لرزم.

صخره

          از هیبت لرزه های من

                                     مثل بید می لرزد.

 

من این جا نشسته ام

به صخره نگاه می کنم

به آب نگاه می کنم

به خود نیز نگاه می کنم

                             که مثل سنگ

بریده بریده ام.

 

با خود فکر می کنم.

چیزی هست که مرا

قطعه

      قطعه کند

                  بجر دست های من؟

 

قطارها می آیند.

قطارها می روند.

قطار از این جا ” آل استیشن” است؛

– یعنی همه جا توقف می کند.-

بی انتظار مسافری.

 

گاهی در قطاری پریده ام؛

بی آنکه بلیطی گرفته باشم

مثل دزدها سوار می شوم

آیا تا انتهای راه رفته ام؟

راه ها نه ابتدائی دارند نه انتهائی

اگر که پائی برای رفتن باشد.

پائی برای همراهی.

 

بوده اند کسانی که دستهای خود را

در این باغچه کاشته اند؛

در باغهای سنگ

در باغهای خرم صخره های سنگ.

 

در این جا

در این باغچه های خرد،

در این صخره های ” راکس″

دستها شکوفه کرده اند،

                           تا جوانه برآورند؛

قد بر آورند؛

 دست های خرد از این سوی اقیانوس

تا آن سوی آب های دور.

 

بوده اند کسانی که

                     دست هایشان

                                    پیش از تولد

رشد کرده است.

پیش از تولد ساقه کرده است.

مثل نی های بوریا

                   دست هایشان

                               درهم

                                     تنیده است.

 

راهی برای گذر

راهی برای گذار

بر سقف آبهای اقیانوس.

 

آنها مرده اند.

پیش از تولد ” اوج ابن عنق

بر جسر لغزان بصره مرده اند.

اما دستهایشان

همیشه رسته است

                     زنده است

                                ریشه دوانده است.

 

*******

این جا نشسته ام

روی در روی اقیانوس

روی در روی آب

چه سخت تشنه ام

تشنه ام برای بریدن

تشنه ام

        برای قطعه

                      قطعه شدن.

 

این تشنگی چرا دست از سر من برنمی دارد؟

این تشنگی از جان من چه می خواهد؟

این تشنگی ز چیست؟

این تشنگی از کی و از کجا در جان من نشست؟

که این چنین  رگ های من ضرب می زند؟

چرا من همیشه تشنه ام؟

مگر پل دختر

بر رودخانه ی کرخه

                         با تمام طهارتش

سرود نبض های مرا نخوانده است

در ناهید یشت خود

با تنهائی بی انتهای

                       حوض سلطان

                                        در کناره ی کویری ساوه؟

 

چرا ” هاربر بریج ” مرا بجا نمی آرد

من با ” اوج ابن عنق ” در بصره بوده ام

من با سی و سه پل

                      بر سی و سه رودخانه

                                                ایستاده ام.

 

چرا ” هاربر بریج” به زبان پل دختر

در تنگه های زاکراس

آواز های مرا تکرار نمی کند؟

مگر نه ما همه از یک جنس بوده ایم.

                    

قطاری به سرعت پیش می رود.

چکاوکی از سر نارون پر زنان

                                      پر پرواز

                                                باز می کند.

پیش پای من،

              بر شب پره ای

                               منقار می زند.

 

موج پس نشسته است.

گوش می کنم.

گوشهای من نیز تشنه اند.

گوشهای من

            هزار سال است

                             که انتظار می کشند.

 

” کلنل وزیری ” بیش از شش ساعت در روز

                                                        ساز می زند؛

اما گوشهای من هنوز

تشنه تر از ارتعاش سیم در زیر پنجه هاست.

 

 

اپراهاوس ” از راه می رسد.

صف در صف

                 سراپای ایستاده اند

پسران بی پدر

                صلابه های لنگر را

                                        بر قلب ” ترابلس

                                                         آونگ کرده اند.

 

سرود انزال پدر

                    بر بهشت جاودانه ی مادر را

در خودهای صلیبی شان تکرار می کنند.

شاید درویش خان در همایون کوک می کند.

 ” کُرال ” کار ایشان نیست.

برادرش عقب افتاده بود

برای علاج عاجلش او را

به ژرمن برد.

 

 

قیصر کلاه خود فولاد از سرش برداشت

تا ته

      دماغش را

در دستمال ابریشم یزدی

تخلیه کرد و گفت

رگ گردن ضامن است

                            به جقه ی اعلا حضرت

گوش هایش را معالجه خواهم کرد.

 

اتابک اعظم

              تا کمر خم شد

– میرزا تقی خان را گفتم –

چکمه های قیصر را

                         با لب های خود بوسید

خودش چند لحظه پیش

فرمان قطع انگشتان درویش خان

                                        را صادر نموده بود.

 

شیلر از راه می رسد؛

بی نگاهی به میرزا

                        یا خود قیصر

از پیش در یافته است

                         رهبر ارکستر

قطعه را از حفظ می زند

گوش هایش کر است

صدا را نمی فهمد.

فریاد می کند:

” آی آدمها که بر ساحل….

 

******

 

” چیپس″ برشته ای

از پاکت ” فیش اند چیپس ” رهگذری افتاد.

غرابی نمی دانم از کجا

ظاهر شد.

غراب در جای شلوغ هرگز آفتابی نمی شود

شاید که راه

با خطوط درهمش

                    شاید…

گردشت به چپ ممنوع

گردشت به راست ممنوع

خط مسقیم

           تنها

               همیشه یک راه است.

تو شایسته ای که تا انتهای بی نهایت

                                           فیزیک سماوی

راه مستقیم را یکه کله طی کنی.

سر و کله غراب را در این مکان

شاید خطوط درهم راه

پیدا نموده است.

 

چیپس از پاکت رهگذر افتاد.

رهگذر در خط چیپس ها نبوده بود.

گویا اصلا خطی  پیش رو نداشت.

شاید می گشت

                جائی

                     لحظه ای

                             بی سر خر زندگی کند

که غراب نازل شد.

سیاه و حجیم و گنده و خسته.

 

غراب کلاغ نیست.

شاید از خانواده کلاغ هم نبوده است.

صدایش به زاری قبر است

آوازش نوحه و روضه و عزاداری ست.

مثل کودکی که سوزن داغ کرده اند

 

قربان کلاغهای خودمان

که خوش صدا

                 دزد

                     و خبرچین اند

نوحه را در گوشه ی بیات ترک می خوانند

 

چکاوک هنوز دنبال طعمه می گردد.

غراب بر چیپس مثل آیه نازل شد.

قناری زرد من یک راست

چشم در چشم غراب

منقار خود آراست.

 

غراب خسته و تنبل،

بر ناورن کهن پر زد.

خنده در دلم جوشید

تشنگی انگار لحظه ای خوابید.

 

شمال راه خود گم کرده است

این دفعه از جنوب می آید

خنک است و لبش خیس است

چه بوسه هائی داد

شاید از بن چاه های کاریز می وزید

که شیدا را دیوان کرده است

پیرمرد

سر تا به پای در طرب است اکنون:

” گوئید فلونی اومده

اون یار جونی اومده.”

 

 

عبادی

کمانچه را زیر عبایش پنهان کرده بود

شاید از مجلس ختم می آمد

یا که مجلس ترحیم

با حلوا و خرما

بر سر مزار

قرآن را ختم کرده بود.

 

باران چه سخت می بارد در تهران،

وقتی دل البرز

                 پر از درد است.

وقتی دماوند نگاه می کند،

ری را به عینه می بیند؛

که در عبد العظیم خلاصه می شود هر روز

و آنکه برهان قاطعش

لباب الباب فخر رازی را

                             خاموش کرده بود

امروز

در گوشه های شوش

کاهو و سرکه انگبین

                        به جراج داده است.

 

دستش را بلند می کند.

مشتش را بلند می کند.

می خواهد

            که بر ری بنوازد

                                ضربتی چند

اما در هوا

           انجماد

                   پیش ازو

                            دست در کار کرده است.

 

******

 

غروب تهران چه دلگیر است

وقتی باران نمی بارد؛

و برف سر باز ایستادن ندارد

و باد

      یک لحظه

                 دست از سر آدم بر نمی دارد.

یک میخانه نیست

                    تا سوم برادر سوشیانت

                    حسابش را کنار جام بگذارد.

 

فخر الدینی در آن هوا

چگونه چلویش را کوک می کند:

” چه شور ها که من به پا

به شاهناز می کنم.”

 

” شوستاکویچ “ گفته بود:

پیانو تنها وسیله ای است

                        که آهنگ ساز

                                        با آن کار می کند.

قطعه را باید

              تنها با چلو شنید.

 

حالا ” کوارتت “ است که پخش می شود.

چیزی از دور می وزد

صبا بجای شمال

                    از جنوب می آید

با لب های تر

و سینه های برشته و بریان.

در اپوش خیره می شود

با ناز و عشوه نگاه می کند

می رود که دلش را نرم کند

                                برای یک باران

ریز و مه گرفته و کشدار.

 

اپوش اخم می کند

این خدای خشک صحراها

با استخواهائی از آهک و نمک که با سبزه دشمن است

باد در کویر

             حسرت امواج دریا را

در دل ریگ ها روان

در هرم ولمرم هوا جاری نموده است.

 

خشکی

گور زاد و گوژ پشت

در برابر آب

آب های مرده ی مرداب

آب های جاری رودخانه های روان

آب های پر تموج دریا

عرضه ی اندام می کند.

 

خشکی مادر زاد تشنگی است.

خشکی اخم می کند.

سگرمه ها درهم

به تریج قبایش برخورد می کند

هرزه گرد بادی که جای خود نمی داند

” تکیه بر جای بزرگان نتوان زد به گزاف.”

 

باد تشنه می وزد

شن های ساحلی

بوی موز و نارگیل و تریاک می رسد

بوی ادویه

بوی زرد چوبه،  رازیانه می رسد.

بوی صحراهای سوخته می رسد.

باد خشک می وزد.

 

 

صبای من می افتد

می خیزد

رنگش پریده است

تنش مثل برف سرد گشته است.

زار می زند.

تنها پناه او جزیره است.

 

” اپرا هاوس ” غلغله است.

ارکستر سرخ می زند.

کوراتت شماره سیزده.

پرچم سرخ

بر فراز کوهپایه های صلیبی

به رقص درآمده است.

” استریپتیز″ می کند.

صبای مرا لخت می کند.

 

صبا چه خوب می داند

جائی

      در نا کجا آباد

                       زنده است.

 

جزیره ای است در دهان خلیج

این جا دریای کوسه هاست

این طرف ساحل ” ووکلوس “ش نشسته است

آن طرف ” موسمن “.

و این جا دریای کوسه ها

جائی که خلیج با اقیانوس همسر و هم راه می رود.

 

کوچک است.

کف دستی شاید

زمین ورزشی بهتر

نه! به میدان اسب دوانی نمی رسد.

اما هنوز سراپای ایستاده است.

مثل دست

مثل دست آنها که بر اقیانوس سقف می کشند.

مثل ساق پا

ساق های اوج ابن عنق

بر جسر ساحل بصره.

 

باد می وزد

با باد می روم

باد همیشه مرا با خویش برده است

من اصلا از زاده های ناخلف بادم

– مگر نه، آنکه بر باد توکل کند؛ همیشه رفته بر باد است.-

من باد را زاده ام

من اساسا خود بادم.

 

باد چرخ می زند

                   چرخ می زند

و مرا می چرخاند

                     در پهنه های چرخش چرخان.

 

من چرخ می زنم

چرخ می خورم

مثل فرفره در باد

مثل عطف دامن درویش

در چرخ چرخه های خویش.

 

 

” کان داکتور” فریاد می زند:

” فخر الدینی رفته ای

” می جر” است رفیق

تو حتی

        در ” مینور” هم نمی زنی.” 

 

” شستاکویچ ” لبخند می زند.

تنها او می داند

فخر الدینی در چه دستگاه می زند..

 

 

خدای را بگذار بنگرم!

تنها بنگرم،

چه کسی مرا چرخ می دهد؟

من چرا چرخ می خورم،

در میان این همه استخوان های خرد.

این استخوانهای کیست

                         که مرا چرخ می دهد؟

این قبرها از آن کیست؟

این قبر، قبر اولی است.

این دومین آن.

این قبرهای یکی یکی،

این قبرهای دهی دهی،

این قبرهای دسته های صد دهی.

 

این قبرها از آن کیست؟

این استخوان ها از آن کیست؟

این جزیره از من چه می خواهد؟

این باد با من چه می کند؟

این نغمه از آن کیست،

که مرا با خویش برده است؟

و مرا با استخوانهای خویش خورده است.

 

کدام دست عمارت زندان را

بر این جزیره نهاده است؟

کدام رگ زده دستی

این خون ها را فشانده است؟

 

من آیا کمتر از یک چکاوکم؟

این غراب کیست که از نک یک چکاوک نمی ترسد؟

و مرا می لرزاند

و مرا می ترساند.

 

زنی در آسمان خراش دور

پنجره اش را گشوده است.

سر تا به پا برهنه است

یعنی تا جائی که چشم بُر کند برهنه است.

او را با چشم نمی بینم

تنها طرح هیکلی پنجره را پر نموده است.

اما ” ری چوال آف اسپرینگ “

قامتش را از دیدها ربود است.

اجرای ” متروپلیتن ” است.

من اجرای برلین را ترجیح می دهم.

اما چه می شود!

کاچی همیشه بهتر از هیچ بوده است.

 

آه چقدر سبز است امروز!

” استراوینسکی ” نیویورک پسندش بود.

من اما خیابان سیروس را ترجیح می دهم؛

با آن همه بنگاه های شادمانی و تئاترآلش.

پسرک چرا دسته ی نرگس را ارزان تر نداد!

آه آدمی این زیان کار همیشگی.

این خنگِ خسیسِ ِ خر

او فقط دوهزار تومن می خواست

که یک دلار و هفتاد سنت می شود؛

با آن حتی یک لیوان آبِ جو هم

                                      نمی توان خرید.

و چه شاداب بود نرگس ها

و چه سبز بود ساقه های سبز جوان

و سبزی در چشمان آن پسر

                                چقدر سیاه می نمود!

 

یا آن زن جوان

مانند آناهیتا

             که از معبد آپادانا

                                 پا در رکاب فرار کرده بود.

” کان دُم ” را با اسم فارسیش

به کرشمه ی رقاصه های هندی

در گوش رهگذران تکرار می کرد

                                       و غش غش

                                                  عشوه می نمود.

چه سیاه بود چشمان سبز او؟ 

و سبزی چه اندازه سبزتر است امروز؟

این نارون چقدر می نازد

                              به سبزی سبز خود امروز؟

او اصلا ندیده است

                       نک چکاوک را

او اصلا ندیده است امروز

                               شهناز 

                                    “ اپراهاوس” را

                                                       در شور می زند.

من چقدر سبز دیده ام؟

آه چقدر سبز است این جا!

آدم دلش چقدرتنگ می شود از سبز؟

وقتی که می بیند

                    سبزه هم به تساوی تقسیم نمی شود.

سبز کاهوئی

سبز چمنی

سروهای سبز.

 

خدا رفتگانت را بیامرزد!

پدرم وقتی گیلان را دید،

دست روی شانه ام گذاشت.

با دلتنگی گفت:

ایکاش شده یکبار

این درخت ها کمی کنار می رفتند

شاید آدمی با چشم باز جنگل را

یکباردرست می دید.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

شیراز

 

 

 

 

 

 

لب مهتابی که هفت پله

                         مرا

                            از زمین

                                      جدا کرده است

نشسته ام.

 

انتظار می کشم.

پسرانم، همسرانشان و کودکانشان

میهمان تنهائی من اند.

 

تنها نشسته ام 

نگاه می کنم

چیزی راه  بر نگاه من نمی بندد

نگاه من آزاد است.

 

خانه بی دیوار است.

چیزی خانه مرا

از خیابان و همسایگان جدا نمی سازد

خانه نیز احساس می کند که آزاد است

چون حصاری به دور خود نمی بیند.

نه! چیزی خانه ی مرا

از خانه ی همسایه و از خیابان جدا نمی سازد

مگر گل هائی که بدست خودم کاشته ام.

 

گل ها

      تنها

         حصار

                محدوده ی من است.

 

گل هائی که با دست خویش کاشته ام

و بر هر یک نامی نهاده ام.

 

         ***

 

نسترن ها

بر انتهای مهتابی

دیواری کشیده اند

از سبزه های خویش

از رنگ های گوناگون

سرخ و سفید و زرد و البته صورتی

اسمش ابوالقاسم است

بنام فردوسی

یادگاری هم برای پدر

                         که بسن هشتاد و چند سالگی

در پایبوس حضرتی

جوان مرگ گشته بود.

 

در لابلای نسترن

اگر دروغ نگفته باشم

پنج جفت قمری پابزا

                       لانه کرده اند

از کوکویشان می شود فهمید

که روی تخم نشسته اند.

 

        ***

 

مولوی بوته ی انبوهی است

با گلبرگ های رنگارنگ

رویشان یک رنگ

                      پشتشان یک رنگ

زمستان و تابسان

به آسمان فخر می کند.

خودش اصلا آسمان دیگری است.

 

باغبانی

برای مچ گیری

از من پرسید:

چه تزریق می کنی به این موجود؟

 

گفتم: دوازده جلد مثنوی

تصحیح فروزانفر را

                         در زیر آن

                                     چال کرده ام.

 

تازه! فیه ما فیه را هم بر داشته بودم

که زنم رسید

با گوشتکوب جهیزه اش در دست

من از ترس سرم ترسیدم.

 

     ***

 

سعدی صورتی است،

و چه شیطنتی در چشمانش

                               برق می زند

زیاد جرات وررفتن با آن نیست.

 

پیر مرد سرش به کار خودش گرم است

با آن همه تظاهرش به دینداری

پدرسوخته ای فریبکار است

متقلبی که در شصت سالگی هم قادر است

کسی را از راه راست منحرف کند.

 

خودش گفته بود:

” از هفت تا هفتاد ساله را خریدارم”

 

یک بار به او گفتم:

تمام گلستان را

از حفظ کرده ام.

 

گفت: یک شب

یک بطری شراب با نقل بید مشگ

وقتی که خانه خلوت است

باید قرائت ترا خوب بشنوم.

 

لام تا کام جوابش را

دهان فرو بستم.

هنوز همچنان فرصت را

                               فراهم نکرده ام.

 

این قلّاب حقه باز

در نظامیه هم فقط برای ادرار رفته است.

یکبارهم المعتصم بالله خلیفه ی عباسی را

                                برای آموزش استنجاء

به آنجا کشیده بود.

درست بعد از آن آموزش

شاهکار قصیده سرائی را در رثای او سرود.

” حسبت یجفنی المدامع لاتجری

فلما طغی الماء استطال علی السکری”

این خر رنگ کن

هفت مرده حلاج است.

 

       ***

 

در کنار دست او

سرخ و اخم آلود

حافظ نشسته است.

او مست و سرانداز است.

اگر از گل بالاتر بشنود

گردش افلاک را

                    لای دست پدر طرف

                                            خراب می کند.

 

سرخ است

             مثل پاره ای از جگر تازه

نرم است

           مثل بافه ی مخمل کاشان

لطافت پرواز

                در پر ها نگاهش موج می زند

شاید از نژاد کاشغر کشمیراست

در سایه سار سرو آتشگاه.

 

با آتش برادر است در گرمی.

با گل برابر است در نرمی.

ناز پرورده خواهری است،

                               در میان بنات النعش آسمان.

 

گاهی منتخباتش را

با صدای شاملو برایش پخش می کنم.

فکر می کنم که هر دو محظوظ می شویم.

چرا که می بینم

سعدی با چه حسادتی به او نگاه می کند.

می دانیم

که چه از حافظ در صدای شاملو

                                       نهفته است.

 

گاهی که بنوار گوش می کنیم

اگر سر دماغ باشد

سر می جنباند و تکرار می کند:

” پیر گلرنگ من اندر حق ازرق پوشان

رخصت خبث نداد ارنه حکایت ها بود.”

من نمی دانم به چه حکایت اشارتی دارد.

 

حافظ خود را از سعدی کنار می کشد

تنها نه به خاطر اخلاقش

سعدی هزار سال

                   رشد حافظ را

                                   ممنوع کرده بود.

 

تنها ستارخان گفته بود:

گل سرخ را به نشان پیروزی

                                  بر سینه می زنیم.

و از آن زمان

باب حافظ است که باب می شود.

و در آواز عارف است

                           که سرخی حافظ

آن پیر گلرنگ پهنه ی هستی

در خون جوانان وطن

لاله را

       بر دشت و دمن

                        رنگ می کند.

 

حصار خانه ی من دیوار چین نیست،

                                            در مقابل وحوش

سیزده بوته گل است

                       که وحش را رام کرده است.

 

       ***

 

دیوار خانه من

توفان نوح را از سر گزاده است.

اسکندر را پیامبر نموده است.

نوه چنگیز خان را شاعر.

و پسر تیمور لنگ را

در جستجوی ستاره ی خوشبختی

به عروج آسمان ها کشیده است

در رصدخانه ی مراغه ی تبریز.

 

دیوار خانه ی من از ویرانه های نیشابور

ارغوان مینائی خیام را برآورده است.

شش بوبه در چپ است

شش بوته در طرف راست.

 

فردوسی را فاکتور بگیر!

خودش را زیاد داخل نمی کند؛

بر بلندای مهتابی ایستاده است،

بر همه چیز ناظر است؛

رد می زند خط مورچگان را حتی در شب سیاه .

 

ارغوان من در قلب صفی ایستاده است.

شش شاعر در میمنه

شش شاعر در میسره

نگهبانند.

 

خیام ارغوان رنگ است.

یا به گفته ی مادر غریب در وطنم:

” جگرش کبود گشته است.”

 

در سه گنج حیاط ایستاده است.

یا بهتر بگویم نشسته است.

حوصله نمی کند.

همیشه تلخ و غبار آلود است

مثل وقتی که در چله ی گرما

باران ریز کشداری در میانه جنگل

بی اختیار همه چیز را در خود پیچ پیچ می کند.

 

درست است

                در هر بهار

                            درختان سیب و گیلاس و امرود،

 بر او شگوفه های خود نمی بارد

اما بوته ها

حتی از خانه ی همسایه

او را غرق گلبرگ می کنند.

تازه! فردوسی

               که زیاد هم از این غرتی بازی ها

                                                  خوشش نمی آید

 برگی به باد نمی دهد

 مگر آنکه بر سر خاک خیامش گذر کند.

 

 

بوته های من سراسر سال پر گل اند.

گل در خانه من از هم گسسته نمی شود.

هر روز غنچه های نو.

هر روز گل های تازه روئیده

هر روز گل های بالغی که به آسمان فخر می کنند.

 

 

ارغوان اما سالی یکبار گل می دهد.

درست در قلب الاسد گرما

بیست و یکم ماه مارچ

                           که شرجی و بخار آب

                                                  همه را خفه کرده است

طبق تقویم جلالی

وقتی که آفتاب به برج حمل داخل شود

و بهار بر در و دیوار خانه بی داد می کند

تمام سر شاخه ها پر گل اند.

 

سیزده روز بعد

درست سیزده روز بعد، تا سال دیگر

خیام یک کلمه هم حرف نمی زند.

– چرا دروغ گفته باشم؟-

یکبار که بوی تریاک در محله مان پیچید

پرسید:

” هدایت را از پرلاشز هم بیرون کرده اند؟

یا خودش به انتهای جهان پناهنده شده است ؟”

همین!

حتی به جواب من هم گوش نداد.

    

      ***

 

عارف سفید مثل چلوار است.

لکه های ابر

توفان های مویه و بی داد

بیابان های حُدی و حجاز

بی پناهی

          سرگردانی

                      بی سر و سامان

و در انتهای بی نهایت تنهائی.

 

نغمه اش هنوز

بر سیلان مقام ها سوار می شود

و پنچه اش پرده تمام دستگاه را به لرزه می آرد.

دستان از دست باز می کند.

سرپوشیدگان حجاب را

                            در پرده شهناز

                                             می کند

تا قطره های شبنم

                     بر سپیده ی گلبرگ تارهای صوت او

طلوع را تازه کند.

 

 

 

خانه ی من در محاصره ی گل ها است.

دیوار خانه ی من گل های آدم است.

خانه ی من باغ آدم است.

 

من این گل ها را

از هیچ گلفرشی ابتیاع نکرده ام.

گل های گلفروشی ناز پرور است

در اسارت حرمسرای گلخانه مدام.

 

گل های من طعم مردمی دارد.

گل های من در خاک مردمی رشد کرده اند.

درست به همین دلیل

 آنها را

از باغچه ی همسایه

یا باع شهرداری ربوده ام.

 

من به سرقت گل های آدمی

شهره در این شهر گشته ام.

دست های من به نسبت گل ها،

چسبناک می شوند.

چاقوی دسته استخوانیم

                           کار زنجان است.

هر شاخه ای را طلب کنم

به سرعت برق قطع می کند.

در اوراق رشد پیچیده

                           برای کاشت

به خاک خانه من

                    هدیه می کند.

 

          ***

 

گل های باغ من،

همه سرقت سارق؛

یا کش رفتن کشاش است.

مثلا همین شیراز!

که همین الان

                در وسط حیاط

                                با زنانگی تمام ایستاده است

و لیموهای شیرازش

رویا را در چشم همه بی خواب است

یک لبنانی

زنش!

با هزار حیله و نیرنگ

                            که زیبائی خود را نیز

در قاچاق یک قطعه چوب بکار بود

از ارتفاعات سنگی حبرون

تا گمرکات بی چشم و چار انگلوسکسون

در فرودگاه سیدنی

لای عبای اسلامیش

                     همراه کرده بود

تا هم اسم دخترش کوکب

در باغ خانه اش سبز شود

با برق مهتابی زنجان

قطع کرده ام.

 

 

وقتی شیراز را در وسط حیاط غرس کردم

تولد اولین نوه ی من بود.

اولین دختر

            در خانواده ای که از زن بوئی نبرده است.

در خانه ای که کلاغ ماده هم از فراز آن پروازی نمی کند.

 

پسرم از در نرسیده، گفت:

هم اسم دخترم میترا.

 

گفتم: دخترت، هم اسم دخترم شیراز.

 

” شیراز سخت است!

در مدرسه می خندند.”

 

” اگر که خنده ای دارد

بگذار به ریش من باشد.

اما اگر که آن زیبا است!

بگذار که دخترت به رعنائی،

همتای شیراز من شود.”

 

با خنده گفت:

پس خانه را مانند ام القراء تهران!

یا درالخلافه ی قم کن.”

 

خودش با زنش خندید.

هر دو برادرش خندیدند.

زنم در مهتابی

به قهقهه ای افزود:

” او هنوز منتظر است!

که رفقا کودتا کنند؛

و اول از همه او را صدا کنند.”

 

          ***

 

ده سال است!

               که شیراز من باردار می شود.

ده سال است که هر بهار

شیراز من

           خانه را ولایت فارس کرده است.

ده سال است که عطر بهارنارنج

همسایه های مرا مست کرده است.

ده سال است که من یکه و تنها

سر پله های نهتابی سیگار می کشم.

انتظار می کشم.

شیراز را نگاه می کنم.

تا بچه های من همراه همسرانشان

نوه های من با چهچهه هایشان

در دروازه ی خانه طلوع کنند

تا تنهائی من

             در پشت قله های قاف

                                      اندکی بیاساید.

 

 

هم حالا است که سر و کله شان پیدا شود.

سر و صدای بچه ها

چلچله ها مات و متحیر را

                               در گوشه ی تاق

در لانه هایشان

                   نگاه دارد.

 

هم اکنون است که بیایند تا قمریان ابوالقاسم،

از لابلای فردوسی،

با صدف چشم های عقیق خود

رفت و آمد آنها را زیر نظر نگاه دارند.

 

در مهتابی

           بر سر پله ها

                         سیگار انتظار دود می کنم.

 

پسرانم همراه زنانشان

بچه هایم همراه بچه هایشان از راه می رسند.

 

پیش از همه

دختر بزرگ خانه ام

اولین دختری که چراغ خانه را

بعد از زنم روشن کرده است

داخل شود.

 

بی آنکه دوان دوان

با بازوان گشاده

خندان و خنده رو

با بسته ی هدیه ای در دست

رو به من آرد

به جانب شیراز می دود.

 

همه در خانه ایستاده اند.

مادرش به او نگاه می کند.

پدرش چشم غره می رود.

زیر لب شکوه می کند:

بابا بزرگ آنجا نشسته است! در انتظار ما!

 

دخترم.

اولین چراغ روشنم.

کنار شیراز ایستاده است؛

با شادمانی فریاد می زند:

بابا یزرگ!

من و شیراز هم قد هم شدیم

                               هم سن هم شدیم.

ما هر دو زن شدیم.

 

                                          

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

سینه ی ساوه

               پستان سخت انار

 

 

بر انارستان اگر گذرت افتاد

در بزن

کمی منتظر بمان.

 

دختران ساوه

               سر و پا برهنه

در بروی غریبه  وانمی کنند.

 

اگر که تشنگی ترا

به دق الباب دروازه ای کشید

نام صاحب خانه را ببر

یا اللهی بگو و داخل شو!

 

زنان ساوه

            آسمان آبی را

                           بر سر کشیده اند.

 

پری کوچک نازپروردی

که از وهم و رویا سرشته است

با بافه ای از پاکی گیسوان سبز

راه را به تو نشان خواهد داد.

 

کودکی در ساوه

                        شیطنت است

رویای روان آب.

 

به انارستان اگر داخل شدی

به میان کرت ها مرو

آنجا اندورنی خانه است

ای بسا دست و پای کسی باز باشد.

 

خانه در تملک زنهای ساوه است.

 

در شاهنشین یا ایوان

روی در روی حوض آب

حتما کسی منتظر پیشبار است.

 

محراب آبروان

                  تیغی خلنده است 

بر پیکر انار.

 

اگر کسی در انتظار

                        چسم به راه

 کسی نبود

در کناره آبگیر باغ

زنی ایستاده است

نام او انار

با پستانهائی

بار برگرفته از آب و خاک و خون.

مثل مادرش عذرا

که از وهم و نقش درد

نشئه ی حیات را

                    در زهدان سر بمهر

                                          نطفه بست.

 

دختران ساوه

                بر منقار پرنده ی بهشت

از بیکران لاهوت می رسند.

 

صاف ایستاده است

روی در روی تو

چشم در چشم تو

به او نگاه می کنی و می بینی

چه ساق های نازکی

چه ران های نازکی

و چه پنجه های باریکی

با پوستی به رنگ خاک

گندمگون

          کمی سیاه.

 

با قامتی نه آن چنان بلند

                            که دراز بنماید

نه آنچنان کوتاه

                  که گورزاده را ماند

متوسط است

خوش اندام.

 

انار راست قامت است

در هیئت زنان

خورده از میوه ی گناه

از درخت دانائی.

 

رانده از بهشت

در سینه ی دشت ساوه

مینوی جاودانه را

                  بنیاد کرده است.

 

انار عاشق است

                 مانند مادرش زمین

به رخساره ی  سپید ماه

اگر شرابه ی گیسوان نقره را

در شب کویری رها کند.

 

در آبشار ماه

ستارگان در حسرت انار دل دل می زنند

تا که خنده اش

مرواید هزار دهان را

بر خرام ماه شادباش کند.

 

بلوع دشت

در سینه های سخت انار

تنها هفت ماه طول می کشد

تا هفت آسمان

هفت گانه لایه های خاک

در لا بلای انار رشد کند.

 

آدمی زاده غرغرو است.

غر می زند مدام.

گیرم که نبودند این زنان

گیرم نخورده بود از میوه ی گناه.

 

ابروان آن زنان

– زنان ساوه را می گویم –

بی مشاطه گر چو تیغ

                         در جنگ قادسیه

                                            برنده است.

و سینه اش هزار

                    دانه ی حیات را

                                       ذخیره کرده است.

 

ندانسته، از سر باری بهر جهت

مباد

دستت کنی دراز

مژگان دختران

از نیزه و سنان

در دست ترکان غور و غز

                                دلسوزتر می زنند.

 

به انارستان اگر رفتی

در میان دشت پیر زنی

                           خواهی دید.

مادر بزرگ و مادر تاریخی انار

در دشت و جلگه ی ساوه.

 

پیرزنی است

اما

با حرمت و شکوه

پسرانش

سنگ قامت

سر در آسمان

گرد بر گرد مادراند

از تپه های درورک و ریواس

تا کوه رنگرز.

پائین پای مادر ایستاده است

                                 هندس

با فرق سر سپید

                  و جامه ای

از سنگ و خاک و قلوه سنگ

در نگهبانی مادر ایستاده اند

مبادا که شورآبه های حوض

                           حوض سلطانی

                           دریاچه ی نمک

دامن مادر را

لک کند.

 

پیرزنان

حرمت مهربانی و جادو بر دوش می کشند.  

                           

 

                            

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

خواب های بیداری

 

 

 

رویای موحشی است بیداری

که در خواب دیده می شود.

تعبیر آن حکایتی

هر روزه

            تکرار می شود.

 

خواب تنها سرده آبی است

که بکوره ی خورشید

                         گه گاه

                                 پاشیده می شود؛

اگر که دغدغه ی بیداری

                              اندکی

تنها اندکی اگر

                 بیاساید.

 

خواب یکه رهائی کوتاهی است

                                      با خود

با خود بی خود

با خویش بودن است.

 

چرا که در واقع

راهی دگر نمی یابی

حتی بز روهای کور

چاله و چاهی است

                      که باید رفت.

 

پشگل ریز جاده ای

به مزرع سبزی نمی رسد

مگر که قاطعیت

                   بی تخلف

                              سلاخ.

 

قصابانند

در راه ها کمین کرده

نر را از ماده جدا نمی کنند

تا قناره ها

در له له جاودانه تشنه اند.

 

پیغبران دیگر

بهشت عافیتی پیشکش نمی کنند

که دوزخ را

              در سوی دیگر سکه

دست در دست تاب داده اند.

 

آه پیغبران

بر ستیغ رسالت خویش

چون سنگ

             سرد

                 گشته اند.

 

تو خیال می کنی

تو در بیداری های وهم آلود

در گمان های درهم مغشوش

غرق گشته ای.

 

من خسته ام

              با خستگی ترا

در خواب های خویش تکرار می کنم.

 

مرگ پایان راهی نیست

خاکستر مرا

              در کوره های

                              کرماتوری

هیزم دوری تو گرم می کند.

 

ای چشمه ی سراب

حتی نمی

از لب های داغ  تو

ذغ ذغ این گرما را

غرق آرامش خواب می کند.

                              

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

کریسمس بوی

             

 

                        برای پیروزی حزب کارگر در استرالیا 

 

 

 

ما کار می کنیم

ما را بکاری گرفته اند.

ما را انباشته اند در سال های سال.

به ما تجاوز کرده اند، آن هم به عنف.

ما نطفه های چپاول را

                          در زهدان خویش می پروریم

با قوت رگ ها و هرم نفس هایمان.

اکنون ماه به نور باران ستاره ی ما تعظیم می کند.

 

این یتیم به دنیا آمده اکنون،

کسی است که عقلای پارس را،

به پایبوس خود طلب کرد است.

 

آه ای پسر

ترا از محض زیبائی پرویده اند.

من سپیدترین گل ها را

گل های سپیده صبح صادق را

بر کفش های سرخ تو تقدیم می کنم.

تمام هل هوله های جهان

همه شرینی های خوش مزه،

شمع های روشن،

کاغذهای رنگی

همه از آن تو.

 

دستان تو ململ ابر است،

بهار را به خانه باز آورد.

دیدی تکرگ،

اندوه مادران بغداد را

                            از آسمان سیدنی چگونه شست؟

آسمان به چشم خویش می بیند

که ما هرگز

             تجاوز نکرده ایم

یقین دارم که تو لکه ی ننگ تجاوز را

از زنجیر پدران تبعیدی ما پاک می کنی.

 

ضرب آهنگ موج های دجله و فرات،

بر دف های هندوکش،

در دستکوب زنان شرق؛

عطر حنا را در مذاق جانت سرزیر می کند.

 

تو آبروی زنجیرهای خلیج ” باتنی ” هستی،

وقتی که اسیران را به تبعید می کشید.

مواظب باش!

” جمیز گریس ” یازده است،

طفلکی خوف می کند.

” الیزابت بک فورد” هفتاد را گذشته است

هنوز چشمان نیمه بینایش

بر دریچه ی سوخته ی آن مهتابی

در اسکاتلند سو سو می زند.

 

تو ما را پیش حافظ روسپید کرده ای!

به جوانیت سوگند!

دل خرابی می کند که به چشم

عبدالوهاب البیّاتی نظر کنم

حتی در ” لوکمبا” دیدم چاپ تازه ای

از ” بدر شاکر السّیّاتی ” منتشر شده است

خودم را به آن راه زدم که ندیده ام

می دانی که حیا در چشم است

 من چطور می توانم به آنها نگاه کنم

و حال که خانه شان

                      زیر سم اسب های ما

                                               بر باد می رود؟

خوب هر چه باشد

                    آدم

                      پیش رفیق خود حرمتی دارد.

 

به جهان نشان دادی که انگلوساکسون

                 همیشه هم جنایت نیست.

از بی عدالتی دکتر ” اوت ” همان قدر رنج می برد

که کودکان علیل افغانی

در مزارع سرسبز بمب و مین

که پیغمبران هرزه ی کاسب

بجای نان برخاکشان پهن می کنند.

 

آه ای پسر

ترا سه زخم داده ام

به حلاوت نیش عسل کاران

تا طعم درد را

                  همیشه در جانت  

                                        زنده نگاه دارد.

 

پسر هنوز

دروازه های رسالت به پهنای کویر لوت

گشوده است،

               بر قصر فرخنده ی پدر.

 

مادرم عذرا

در شوره زار ناصره

هبوط ترا برخاک

انتظار می کشد.

متبرک باد نامت و قدم هایت.

 

 

 

***************************

سه مرد عاقل پارسی = در روایات تولد مسیح آورده شده است که سه ستاره شناس پیش از تولد از زایش او باخبر شده و برای خیر مقدم به نزد او شتافتند و او را در طویله یافتند.

جمیز گریس: پسر یازده ساله ای انگلیسی که اولین کشتی به تبعید استرالیا فرستاده شد.

الیزابت بک فورد: زن هفتاد ساله ی انگلیسی که تبعید شده بود.

عبدالوهاب البیّاتی = شاعر عراقی 1926 – 1999. از مبارزین برجسته که در تبعید دارفانی را وداع گفت.

بدر شاکر السّیّاتی =  1926  – 1964 در سن سی و هشت سالگی در تبعید بدرود حیات گفت. این دو شاعر بنیان گذاران شعر آزاد و سپید زبان عربی هستند.

دکتر هربرت ویرا اوت = از برجسته ترین رهبران جزب کارگر استرالیا که در سال 1954 انتخابات را برده و در پی تشکیل کابینه بود که با کودتائی همانند کودتا بر علیه مصدق که هر دو بفرمان انگلیس و کارگذاری امریکا انجام شد، این حکومت ملی نیست ملقا گردید.

لوکمبا: یکی از شهرک های سیدنی که بیشتر محل سکونت اعراب و تا حدودی ترک ها است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

عکس

 

 

 

 

 

 

 

 

با من اصلا شباهتی نداشت

براق بود و جوان بود و زیبا بود

شاد و شگرف

                کمی آشفته

بر لب جوباری نشسته بود.

 

سایه ی بید مجنونی

نه بر سر او

در کنار او

سفره شام مفصلی است

که شام آخر را

با قاشق چنگال در کاسه و بشقاب کرده است.

 

کاسه ی استخوانی دستش

پر از آب چشمه بود

بر لب برده، لیکن نمی نوشید.

 

تشنه بود

مثل سیراب های سوزنده ی نمک

به آب نگاه می کرد

یا شاید نگاهش به نیلوفر بود

با دامن لاجوردی بلند

نیمی بر خاک و نیمه دیگرش در آب

آن سوی جوی

                با کرشمه ای به او

                                       خیره مانده بود.

 

پسرم پرسید:

این عکس را کی و کجا گرفته ای؟

عجب جوان بودی! یا بهتر است گفته شود

در جوانی چقدر عجیب بوده ای.

 

به عکس نگاه کردم

به یاد نیاوردم

نمی دانم

اصلا شباهتی به من دارد

یا در آن زمان

ما به هم شبیه بوده ایم

یا اساسا این غریبه در عکس

خود من است

یا از مجله

                 روزنامه

                              یا کتابی

کش رفته بوده ام.

 

به عکس با حیرت نگاه می کنم

بیهوده می گویم

گمان کنم

        کنار پل دختر بود

بر روی رود کر

آن زن گمان کنم از قلعه فرود آمد

از سر کوهی

شاید برای آب بردن

کوزه دستش به سنگینی چهارپاره ی خیام .

 

ایستاده بر لب آب

در کنار خاک نگاه می کند

به همین جهت

کاسه استخوانی دستم

روی دست من مانده است

چه چیز در نگاه آن زن بود

که آب را از یاد من زدود

مرا چنان تشنه بر خاک ها نشاند.

 

به همه ی قلعه ها سر زدم

کاروانسرای های کهنه را

رباطی نمانده است

معبدی

       مسجدی

                دیری

خاک خرابات را بر سرم کردم.

 

راه بازگشتی برایم نمانده است

می رفتم

من با خودم و خودم با من

همیشه او بین ما نشسته بود

رفتم و رفتم

هنوز همچنان که در راهم.

                                

 

پسرم می گوید:

– ” حتما تکه ی نابی بود؟”

– کی ؟ چه چیز؟

– زنک را گفتم.

 

من به جستجوی زن نمی رفتم

من در پی نیلی نیلوفر و آبی آب می گشتم

چنان که می بینی

هنوز هم نمی نوشم.

 

پسرم آلبوم را ورق زد

خندید

به قهقهه خندید

من نمی خندم، فقط نگاه می کنم

به دست های استخوانی خویش.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

خود را رعایت کن.

 

 

 

 

 

 

خود را رعایت کن

به خود نگاهی کن

ببین که در این جسم زیبا و جوان

چه زشت

خویش را از دست می دهی.

 

روز از تو پر و پیمانه می شود

روز شیره ترا

                 مثل مالیده خشخشاش

لحظه به لحظه دود می کند

 

روز از حضور تو

                       به عمق عمیق تهی گاه

به پستوی خالی و مرطوب می رسد.

 

تو خیال می کنی

این توئی که در پس پشت

قدم به قدم به دنبال خویش می روی.

 

سایه فرقی نمی کند

سایه همیشه یکسان است

سایه ی شاخص در حوض مسجدی باشد

سایه ی دیرک چادری باشد

در شب های خالی و پوک ایل

یا سایه ی آسمان خراش های

                                    درهم تنیده ای باشد

جائی در آفتاب ظهر برای سایه

جز زیر پا نخواهی یافت.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

آسمان یک رنگ

 

 

 

پدرم می گفت:

” دنیا را هر طور بگیری

                             آن گونه

بر تو خواهد رفت.”

می گفت:

” سخت کوشی

پووزار پاره کردن ست

هر کس به قدر سهم خود

نه لقمه بیش

نه لقمه کم خواهد خورد

رزق مرزوق به قدر لطف رزاق است.”

 

مثل خری که به نعلبدش نگاه کند

به او نگاه می کردم

چیزی بر زبان نیاوردم

چیزی نبود که توان گفتنش باشد

من در دست های نعلبند و خرک چی

اسیر و عبیر ایستاده ام

چه فایده که صدائی به اعتراض

از گلویم بدر می جست؟

 

خوب می دانست

دم سردش

مشت مجروجی است

که بر سندان سرد می کوبد.

 

در خاکستر سگرمه های درهم اخمش

غیض های کهنه ی خشمش

نهان می شد

لرزه بر انگشت های فرمانش

اسرار نهفته اش بیان می کرد

” راه را از چاه برای تو گفتم

تو خواه پند گیر و خواه ملال.

لابد صلاح مملکت خوایش خسروان دانند.”

 

تقصر تو نیست

تو راضی به رضایت ارضاء گشته ای

تو شکسته ای

تو شکسته ای و خود نمی دانی

ترا خورد کرده اند

نمی خواهی

             ریزه

                  ریزه های وجودت را

در ذره های خرده مینائی

                              که من باشم

دوباره بنگری.

 

تو هیزم تری که تبر

در بخاری نهاده است

گیرم جرقه ای

                 یا که قطره ی اشکی

بشکل شعار

از مروارید زردی گرفته ی چشمت

بروی شعله ای افتاد.

 

پدر من فکر می کنم!

همین برای وجود من کافی است؟

 

من فکر می کنم

با شب کلاه غیب

چراغ روشن جادو

گلیم نخ نمای آن جهود بی همه چیز

زشتی را

از همه جا پاک کرده ام

آیا بجای حق نشسته ام

آیا همه چیز

رو به راه و سر راست می شود؟

 

من دنیا را به این طریقش گرفته ام

او نیز آن چنان به پیش می رود؟

پدرم لبخند می زند

نمی دانم به ریش خود

                          یا به حرف های من.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 اعجاز آدمی

 

 

 

دریای نیل بر باوران گشوده خواهد شد.

از سوز آتشفشان خرمن ها

                              تنها رایحه سرخ می وزد.

مرده ی ناکامی

                از گور سرد خویش

                                        عروج خواهدکرد.

آن دختر جذامی را

                    مثل نارنج

                                دست در دست ترنج

                                                        خواهد داد؛

اگر به آن چه بین ما رشد کرده است

ایمان بیاوریم.

بیعت کنیم

           یهودای

                   قلب خویش را

                                   رام می کنیم.

اعجاز آدمی رخ داده است مدام

اعجاز آدمی رخ می دهد!

کامپیوترت روشن است

می دانی که می دانم

این آیه را به روشنی زیارت صبح می خوانم.

 

شماره ی من

         بطور استثنائی – زیرا به خط فارسی نوشته ام-

در ردیف آدرس ها

ثبت و ضبظ گردیده است.

 

اگر فارسی نمی دانی

در غرابت خطش

مرا به عینه خواهی دید.

 

کلیک کن موش نرمی را

                            که ارتباط امواج

 – یا شاید دیجیتال گشته- است.

ترا به خانه ای راه می برد

                              که معماریش

                                           کمی دلگیری ست

من کمی

        کهنه پرست و سنت گرا شده ام

برای من شادی رنگی از عزا دارد

عروس در حجله گاه خویش

همان لباس را پوشیده

                        که به گور خواهد برد.

 

چراغ روی میزت را

                        روشن کن!

نور همیشه مرا در تاریکی نقش می زند.

البته چشم های من

                    بفهمی نفهمی

                                  کمی کم سو است.

 

دوربین کامپیوترت را که می دانم

از آخرین ” برند” ش خریده ای

ترا با طراوات شیراز نشان خواهد داد

صدایت را آبشار ستاره خواهد کرد

در لیلة القدر

             استجابت خواهش.

 

میدانم

آن مشاطه گر هندی

زیر ابرویت را

                 به تندی پولاد

                                چیده است.

 

بگذار از روی باز تو

                        داخل باغ ها شویم

می دانی

جز محراب ابروی تو

مرا

سر پناهی نیست.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

حضور حاضر و غایب….

 

 

 

تو همیشه، همه جا

در هر زمان ایستاده ای.

تنها

من ترا نمی بینم،

چرا که هر چشمی

به عینک احتیاج دارد؟

 

اگر باد لمحه ای بیاساید،

گل تنهائیت

خارهای خلنده ی کویر را مست می کند.

 

اگر ابر لحظه ای

                    حجاب سیاه

از چهره می کشید؛

بوی تنت

ریگ های روان را

                        مواج

                               هم چند آب می کرد.

 

اگر که پلک زدنی

لحظه ای که زمان در آن نمی گنجد،

پرده از پنجره ای کنار می رفت؛

یا گلیمی

         که به جای در

بر چارچوبی آونگ گشته است،

                                     پس می رفت؛

تو می دیدی

هنوز فانوسی

در انزوای پستوی کهنه ای

                                کور سو می زند.

 

در هر چهار راه غریبی

در خم کوچه ای بن بست

در غم تنهائی خرابه ای

هر جا که می گذرم

نشانی های آشنائی هست

آیا تو

از همه ی جهان عبور کرده ای؟

 

هر گاه زنی می گذرد

هر گاه از پنجره ای

آگر ویترین حراج مغازه ای باشد

ویلن سلی

           شهر آشوب می زند

فکر می کنم

تو در آن جا به طریقی حضور یافته ای.

 

من هنوز سرپا ایستاده ام

– اگر چه با عصا –

من هنوز سبز تیره

                          خزان زده

                                     زنده ای هستم

درختی شده ام ریشه اش سیاه از سرما

لیکن خاکستر از برگ هایش پراکنده می سازد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مقصد

 

 

 

 

 

 

 

تو رسیده ای

تو پیش از من رسیده ای

تو همیشه

          پیش از همه

                        می رسی

 

تو آن چنان رسیده ای

گوئی بر عهده گرفته ای

رسیدن را به دیگران بیاموزی.

 

غر غر نمی زنی

شماتت نمی کنی

سرکوفت بر زبانت جاری نمی شود

اما تمسخر را

               همیشه در نگاهت

                                   به عینه می بینم

به من

به چشم خر لنگ می نگری

 

سرت به کار خوت مشغول است

تند

  بلند

     استوار

پیش می روی

از روی چمن میدان

میان بری

در باغچه های شهر

گل های شکسته ای

کفش هایت در گل و شل لیز خورده است

به زباله های جاری آلوده است

بچه گنجکی از لانه سقوط کرده است

استخوان هایش خرد می شود.

 

اما برف

برف سفید بی لک و پیس

مثل خرده های شکسته ی مینا

به ناله می افتد

 

بدر خانه می رسی

قفل چهل کلید

در قلعه کهنه را باز می کند

فرچه مسواک

               دندان های زردی گرفته را

                                              واکس می زند.

 

در رختخواب نیاز به کش و واکش نیست

غلت نمی زنی

خر خر نمی کنی

مانند بچه به خواب می روی

چه آرام

        چه معصومانه

                       بی هیچ شکایتی

به خواب می روی.

 

آن چنان به خواب می روی

                               که گاه فکر می کنم

هیچ گاه بیدار نمی شوی

شاید هیچ گاه بیدار هم نبوده ای

 

هیچ گاه

نه من، نه تو

فکر نکرده ایم

راه مقصد ما بود

رسیدن خود راه است

و گر نه صبح

               رختخواب را

با نفرت از خویش رانده ایم.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

انتظار

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

در دنج ترین گوشه ی بهار زاده شدی

تا نوازش ماه بی سبب نشود

تا ستارگان الماس های شب را بر تو نثار کنند

تا شب در آرامش دامن کوکبیش تو را به پرود.

 

من و تابستان

عطش زده و بریان

بر درخشش سوزانت

                        آه سرد می کشیم.

 

خم خانه ی پائیز در آتشناک ترین میکده ها

شراب لبان ترا جاری کرده است

                                       تا گل میخ های عشق

آرامش بودن را در تن من

                               تثبیت می کند.

 

دست در دست مادرم زمین

در تور زمستانی ترین برف

                                  عروسیش

در انتظار تو دل دل می زنیم.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

شکستگی

 

 

 

 

 

 

 

می توان چشم ها را بست

می توان گوش ها را بست

می توان کر و گور نشست و گفت:

” هر چه بادا باد.”

 

می توان هر روز در پگاه

از رختخواب بیرون پرید

ریش تراشیده

اطو کشیده شق و رق

موتور تازه تعمیر وجودت را

زرت و زورت کنان بر سر کار حاضر کرد

و به خانه رجعت کرد.

 

هر روز می توان

زندگی – اگر چه روزمرگی باشد- را

تا ته خط برد و به موقع مصرف کرد.

چه خوب می توان

فکر کرد

همه چیزی مرتب است

آب از آب تکان نخورده است.

 

چه بهتر از همیشه می توان

به ریش هر چه جدی و قطعی است

به قهقهه ای خندید

شانه ای جنباند و با نعره های فریادی

به اطلاع همه رساند

” اصلا بمن چه مربوط است؟”

 

البته می توان

همیشه می توان

تا کنون چه بسیاری توانسته و انکار کرده اند.

اما تو در خودت

وقتی کلاهت به قضاوت نشسته است

احساس می کنی

چیزی شکسته است

تو خوب می دانی

شکاف از کجا آغاز کشته است.

 

 

 

 

عقربها

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

چندان آیات بهت آلوده ی شب را

در گلوگاه خونین

                    شباهنگ

                              شنیده ام

تا که سو سوی دورترین ستاره نیز

اوراد درد مرا

در معبر شیر رنگ آسمان

در شُر شُر نقره ی مهتاب

آواز می کند.

 

در تداوم مستمر عقربها

بر صحیفه مندرج محدود

چندان به جان خویش نیش میزنم

تا سکون

         در ساکن امن مسکن ها

دقایق را

         همپای خویش

                        روان روانه می سازد.

 

 

 

 

 

 

 

چه آلوده دهشتی است

پاکی

در روان گوارای رویاها

خواب بهشتی کودک را

به ریزش باران

در ناودان بی قواره ی بام ها

                                  بدل کرده است.

 

 

شرمساری بند رخت را

کلاغ های بر سر کاج

از جامه های خواب

در گوش بادها زمزمه می کند

تا هیاهای کودکان

زنگ تفریح مدرسه را به نفرینی دردآلوده

                                                   بدل کند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ریگزار 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

حتی چشمه سار روشن مهتاب

در جز و مد خویش

موجی در این دریای سوخته

بر پا نمی کند.

 

ریگ است و شعله های باد

                                که شراع

                                           حریق دمنده را

همراه دانه های سرگردان

تا پهنه های دور و کور می برد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

درمان

 

 

 

 

 

 

 

 

به بال شاهپرک خیره شو

نه آن چنان که آزرده اش کنی.

 

پرستوئی

         از ابر

               بیرون کشیده است

جفت خود را به همراهی خویش می خواند

دم گرم او شفا بخش است.

 

درست بعد آن

زیر چنار

           دراز می خوابی

از پله های برگ

                  در سماع سرخوش درخت

دست افشان عروج می کنی.

 

در نک چنار

                  که از آن

                          بلند تر نمی بینی

چشم راست خود را به کف خویش می بندی

آن چنان که کور مادرزاد.

 

با چشم چپ

             تو خواهی دید

کویری موج می زند

ریگ های روان

                  قد کوهی نعره می کشند

موج در موج کوب و جنبش ست

 

سفینه ای در این گدار

خواب شراع هم نمی بیند

خیال پرواز کبوتری

                      در امید خاک

                                    یا ساحلی که امن

نمی یابد.

 

 

تنها یکی

آنکه قصه به او آغاز می شود

داستان به اوج نزدیک می شود

نتیجه را منتقدین

با احسنت و آفرین تحسین می کنند.

 

افسانه ساز بحر

آن که شراعش را

خورشید

          در غروب

ماه

   در طلوع

بر سینه ی شرحه شرحه ی سرخ آسمان ها شنیده اند

داروی درد ترا در قرابه کرده است

دربدر

     به دنبال بیمار خویش می گردد

 

او شفا بخش است

او علاج هر درد است

 

دریغ که سرگردان است

آواره در پی ساحلی است

                            که بیمارش

در پی علاج خویش می گردد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

رونده

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

سنگ

      پاره سنگ

                 خرسنگ

 

خم اندر خم

             پیچ اندر پیچ

                           کتل در بیخ گردنه

تپه

   صخره

           کوهستان

 

راه هر چه سخت تر

طریق هر چه نا امن تر

چاله و چاه

            هر چه پوشیده تر

پای سفت تر

زانوان استوارتر

و پوزار آهنینتر

رونده دقیق تر

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

حسرت

 

 

 

 

 

 

 

حلقه خر می گفت:

من کیف می کنم

وقتی الاغ با چنان لذت

                           مرا به نیش می کشد

بعضی ها

           حتی آدامس خروس نشان را

این چنین سق نمی زنند.

 

من فکر می کنم

الخصوص غروب های مردادی

وقتی هوا گرفته و مه آلود است

دم کرده است

               بی آنکه پاره ی ابری

دامن آسمان را لکه دار کند

بعد از یک روز تمام

                         خر حمالی

کنار پاشویه آب نما ایست می کنی

به ماهیان قرمز حوض

                           خیره می شوی

حسرت هورت کشیدن در دلت آشوب می کند.

 

 

سطل آب اما

               در کنار طویله

انتظار ترا دارد.

 

خرچنگ حسرت است

                           در دلت

آن سوی حوض

بوته ی گل ها چه انبوه رسته است

با گل هائی که در رویای طویله هم نمی گنجد

زنت پابزا از هوش رفته است

کاهگل آب زده

تنها داروی حاضر است.

 

چوبدست کچ فروش محل

معنی گل و گیاه را نمی داند

بیچاره مفهوم رستن را از یاد برده است.

 

 

 

 

 

 

نغمه های گوناگون بر متون سیاهی شب

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1=

شب دامن خود را جمع می کند

آهسته قدم برمی دارد

تا خواب درخت و گل و سبزه را نیآشوبد.

 

ستارگان با برق براق چشمشان

آرام چشمک می زنند

تا آرامش خرام شب را برهم نزنند.

 

ماه نمی تابد

تنها درخشان است

مبادا که بیداری

چشم شب را بیآزارد.

 

تنها شبآهنگ

شب را به تمامی فریاد می زند

تا در پگاه خون گلویش بر آسمان ها برافرازد

او تمام روز را

به شبی که چنان گذشت

خیره نگاه می کند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2=

شب تاریک نیست

تنها خورشید خفته است.

 

شب گور و گیج و گنگ و سیاه نیست

تنها چشم به آن عادت نکرده است.

 

شب هرگز در محدوده ی دیدی نمی گنجد

افق هایش

همه تا بی کرانگی جاری است.

 

شب آشفته نیست

اغتشاشی نمی کند

به چشم شب بینی همیشه محتاج است.

 

جغد هرگز

از کسی

نشان مقصدی نمی پرسد.

 

 

 

 

 

 

3=

با شب اگر اخت می شدی

چه قصه ها که واژه به واژه

بر دامن ستاره آجینش درخشان است.

 

قصه ی شستشوی ماه

در چشمه ی سیاه بی پایان.

 دست افشان نوزاد کوکبگان

در سماع نور

بر سقف سیاه بی روزن.

 

صدای سکوت شب

بر هر چه گوشخراش و ناهموار است

تیپای آرامش را فرود می آرد.

 

با شب اگر دوست می شدی

جانت از افسانه ها لبالب بود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4=

 

شب تنها پیک یک خبر است

کار او رسالت نیست

در پی ایمان کس نمی گردد.

 

در سر و بالا نشسته است

همه چیز زیر پای اوست

از اوج افق به همه آفاق

نگاه می کند

و می بیند.

 

چیزی شنیده است

با ذره

ذره

وجودش

احساس کرده است.

 

چیزی که نام او گنگ است

–          در لغت نمی گنجد –

از دور های دور می آید.

 

در پشت کوه ها و کوه

سکه ی درخشانی است

که در پیش پای شب

غلت می زند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5=

 

 

 

 

 

 

 

 

آن قدرها هم که می گویند

بیماری

چیز نا همواری نیست

در شب هم سنگین تر نمی شود

 

کور دستگاه ضبظ اصوات است

کر

در چشم خود تلسکوپی دارد

خفاش در شب هر چه را

بی رصد خانه

ترصید می کند.

 

بی خوابی آن چنان که می گویند

هیولای خونخوار سیاهی نیست

مادر احساس است

سکوت را مثل معلمی ماهر

آموزش می دهد.

 

سکوت

بستن زبان بیهوده گوی سرخ

در سر سبز پنهان است.

 

در سکوت نغمه ها ساز می شوند

در سکوت موسیقی آغاز می شود

سکوت مادر همه ی اصوات است

سکوت با شب زاده می شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6=

 

به شب نگاه می کنم

به عمق سیاهی شب خیره می شوم

جانم از نور لبریز می شود.

 

با شب هم آغوش می شوم

با شوق دست و پای شب را غرق بوسه می کنم

تا مهربان شود.

 

شب مهربان تر است

تنها درد زایمان

اندامش را فشرده است

درد رخوتناک بالیدن

زبان در کامش کشیده است.

 

از نوزاد پاک خود

هزار و یک شب قصه خوانده است

تا باران صبح در نطفه اش را

به خاک هدیه کند

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7=

 

 

 

باز کسی بر در زد

شب از نیمه برگذشته است.

 

شبی دم کرده و خفه

عرق از چهار بندش

سیل وار

سرازیر است.

 

با لنگی بدور خود

بر کف خاکی نشسته ام

فکر می کنم

اگر نسیمی خرد

از هر کجا باشد.

 

عرق ز سر و روی من جاری است ا

خون به ضرب

بر صخره ی خرد ماسه ای قلب می زند

موج شکسته اش

عرق را در کاسه های چشم به لبپر آورده است.

 

در التهاب چنین شبی خفه

خفه کش

نفس می کشم.

یک بند در تب و تاب

تاب می خورم.

 

کسی باز بر در زد

شب از نیمه های نیمه نیز برگذشته است.

 

فکر می کنم که ایستاده ام

یا که ایستاده بوده باشم جائی

بالاخر باید

در بروی کسی که در زده است

باز بگشاید.

 

خوب می دانم چه کسی است

انگشت اشاره را

بر شصتی زنگ خانه فشرده است.

 

من خیال می کنم

کسی می آید

کسی که سراغ مرا از من گرفته است

انگشت اشاره ام از فشار

سرخ و کبود گشته است.

 

 

 

 

 

 

 

 

8=

 

 

 

پگاه همان شبگیر است

آرد خود الک کرده

غربالش را آویخته است.

 

روز می رود

تا با سیاهی شب

کفش های ورنی خود را

برای فردا برق بیندازد.

 

 

 

9=

 

 

چه زیباست ژرفنای سیاهی شب

راه نظر از هیچ سو بسته نیست

می شود با یک نگاه

تا انتهای خدا را دید

که تنها نشسته است

در نهایت انزوای خویش.

 

سنگ هر چه بزرگتر

پرتاب ناشدنی تر

بزرگی هر چه بزرگتر

تنهاتر.

 

چه بی کس است

                   آنکه

در جای حق نشسته است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10=

 

 

 

گل آفتاب گردان

بر پنجره ها خود را حلق آویز کرده است.

 

من کلید در خانه را

در قفل شب تنها رها کردم

 

ای کاش که طراری

مرا از دست مایه ها روز رها می کرد

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بر چارپایه نشسته پیر

 

 

 

 

از خاک ریز و پشته ها

برآمده است

جویبار

در زیر پوست خشکیده ای

که سبزه را

به باغ دلسردی هایش سرزیر کرده است.

 

امکان جنبشی نیست

بنائی را

که از بد حادثه

در خویش آوار گشته است.

خشت بر خشت مخروبه ای

ویرانه ای

هیچ آبادی که به پوچی آباد می نگرد.

 

 

نمی نگرد

چشم رفته است

خود در هیچ و پوچ مصلوب گشته است.

 

لمپای روشنی

در بطنی از بطون دلش

کورسوی دم مرگ می زند

-اگر چه فتیله اش را به مقراض چیده است.-

چراغ روشن سرش

بازتاب آمالی است

که هیچ گاه

به خاموشی خو نکرده است.

 

آه که تابستان

خورشید را قطره قطره

تا واپسین جرعه سرکشیده است.

 

نشسته است بر چارپایه ای

در پیش گاه درگاه خانه ای

با عصای ناتوانیش در دست

کیفر پروازهای بالا بلندش را

یکی

یکی

باز پس می دهد و شماره می کند.

 

 

 

 

خونی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نه هرگز به دیوانه

خون

نشان نباید داد.

 

بیچاره ای پریشان است

تاب نیاورده

خونی می شود

دیگر کسی جلودارش نیست.

 

به مردمی سوگند

دست و پایش باید

به قل و زنجیر محکم و گران باشد.

 

تنش باید به سیاه چالی نهان باشد

کرم انتقام سراسر پوست و گوشتش را جویده است

دلش نشسته در خون است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نغمه ی دلخواه

 

 

 

 

 

 

اگر سازی در کف من می گنجید

چه نغمه هائی که از خرام اندام تو

                                         ساز می کردم

تا درخت و باد

رقص خویش در تو بنگرند.

 

اگر سازی

هر چه بود

            باشد

با دو دست من آشنا می شد

ضرب آهنگ

                ضربه های

                             نبض تو

کفایت بود

تا خشک رود

زاینده رود را غرق کند.

 

 آه اگر سازی

                نوای دلنوازش را

در پرده انگشت های لزرانم

در مقامی کوک کرده بود

تنها تو میهمان

                قصر میزان های آن بودی.

 

اگر سازی

صدایش را با دست من

                           فریاد می کشید

بهارستان کاخ ها را

بر خاک پای تو نثار می کردم.

 

آه اگر آوائی

از شکسته سازی برمی خاست

من نت شاهدی بودم

در کوچه های خطوط حامل

جستجوی ترا

در توازن سکوت هایش

لحظه به لحظه می نواختم

 

 

 

 

 

همراه

 

 

 

 

 

 

                    من نمی بینم

تو نمی شنوی

-کر و کور شده ایم.-

 

چه دور

چه لاخزار و ناهموار است

راهی که می رویم

دستم را روی شانه ات بگذار

پیش از آنکه در پای دیگران سقوط کنم

 

بی آنکه پوزه بندی باشد

بر سبزه ها دهن نمی زنم

بی آنکه خر مهره ای باشد

برکسی شاخ نخواهم زد

چشم تو

         نظرم را قربانی

سکوت کرده است.

 

 

ندانسته گل سرخی را نشخوار کرده ام

گلویم به خون نشسته است

عرعر رهایم نمی کند.

 

چشمم را می دهم

گریه ام را نگاه می دارم

 

دهانم را می دهم

زاریم را نگاه می دارم

 

چهره ام را می دهم

غم و افسردگی را نگاه می دارم

 

شاید با چنین صورتی

خنده را به لبان مردمم بازآورم.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جرقه

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

چهره ی سوخته دختر یا پسری

                                     که دسته ی نرگس را

برای چند پشیز

در لابلای اتومبیل ها

                         فریاد می زنند

خلنگره ی سرخی است

در زیر عبار دلگیر خیابان ها

جرقه ای

تنها جرقه ای کافی است

تمام گلخانه های شهر را

به خاکستر سردی بدل کند.

ا

                        

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

چشم بند

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

الاغ گفت:

نه! جای تاسف نیست

جای دلتنگی است

حتی اگر گفته شود

مکس کیش است.

 

من دیدم

همان خرمهره های همیشگی است

که برای راندن بهار

بر پیشانی من بسته می شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نارون و سبزه

 

 

 

 

 

 

 

اگر به حرف نارون باشد

سبزه اساسا بیهوده رسته است

بی خاصیتی که خاصیت خاک را

جرعه جرعه می نوشد.

 

اگر به حرف سبزه باشد

چیست این چتر همیشه باز بی حاصل

رستن را از خاک خانه اش

یکسره

       پاک رو

                رفته است.

 

تنها در عصر التهاب دم کرده ی گرما

گله گوسفند چه خوب می داند

بعد از چرای سنگینش

سایه ی نارون چه لمیدنی دارد

ای کاش جوی آبی نیز

از کناره اش گذر می کرد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

هفت چنار

 

 

 

 

 

 

اره را در پای چنار نهاد

صدای موتور تک سیلندر

زرت و زورتی کرد

زنجیر در محور خویش چرخید.

موتور خفه کرد

زنجیر اندکی خوابید.

 

هوا ساکت بود

آخرین روز های شهریور

گرما زور آخرش را زد.

 

نسیمی نمی وزید

حتی آب پاچی قزاقی حیاط

از شدت گرما هیچ کم نکرد.

 

برگ ها نمی لرزید

شاخه هیچ پچپچه را

سر در گوش هم ننهاد

نوحه ای نبود.

 

چنار قدر سرپا ایستاده بود

پیر درخت

با پائی نهاد در کاریز

می دید بساط کفن و دفنش را

از گوشه و کنار

از بقچه بسته و پستوی خانه

بیرون کشیده اند.

 

کافور بوی تلخش را

تا آن سوی کوچه برده بود

پنبه بر سفیدی کفن ناز می فروخت

و تابوت آهنین بسته ی پشت کامیون

در انتظار سوخت

صف در صف پمپ بنزین ایستاده بود.

 

دوباره موتور روشن شد

باغبان با فریاد به گوش ما می گفت

هنوز سبز است زنده است.

 

اما دید آپارتمان ها را گرفته است

مستاجر رغبت نمی کند

خانه دلگیر است.

 

کبوتران دیگر

از قوطی کبریت هیچ مهتابی

دانه ای نچید

هیچ چلچله

بر بهار ما نغمه ای نزد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

یاس امین الدوله

 

 

 

 

همسایه گفت

این بوته های یاس تو

خانه مرا از سکه انداخته است.

 

بر پرچین چنان فشار می آرد

که صاحب اصلی آن است.

 

برگ ریزش

خانه را اصطبل کرده است.

 

بوی تند کویریش

شامه را آزار می دهد.

 

آخر امین الوله کیست

که یاسش را از ایران بیاوری؟

 

گفتم فشار را به حساب من بگذار

دو قمری پابزا

در یاس لانه کرده اند

پائیز حرس خواهم کرد.

 

صبح بی خورشید سردی در آسمان

سرخی تندی را از پشت پنجره

چون قطره های آواز کوکو

مثل آوار تیسفون

بر آب های تاری دجله

در طلوع صادقش دیدم.

 

با ناز و با ادا

پرشین کت همسایه

که همگان در محل شازده صدایش

                                          می کند

بر لب پرچین هره می کشید.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تاک

 

 

 

 

مورد سبز شاخه ها روشن بود

کهربای ناب ریشه ها

در معدن خاک حاصل را درو می کرد

 

بادی به غبغب انداخت و گفت:

-همسایه را می گویم –

رشد باید طبق نظام خاصی باشد

چیزی که تحت قاعده رشد نمی کند

از پهنه ی حیات محو می شود.

 

تخمی را که فرانسه از کنار آب رکناباد

به انتهای جهان هدیه آوردند

تا دلشان با چلچراغ شاه چراغ روشن شود

را می گفت.

 

هنوز بهار

در پشت بلو ماتین

این پا و آن پا می کرد

تردید کرده بود

                  که باد سرد آکوست

ریشه را نترساند.

 

پای شیراز ناب خوشاب خانه اش نشست

با اره

سر سعدی مرا

گوش تا گوش برید.

 

دلم شاد است

ریشه ای در قد تار مو

در حد مصرعی

از درز و میانه ی پرچین

در خانه من رو به رشد نهاد

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

رک و راست

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بیا رو راست

چشم در چشم هم قبول کنیم.

 

ما بالای هم را دیده ایم

پائین مان نیز روبروی ماست

 

نه تو سرو و صنوبر بودی

نه من باغبان بی خواب آبیاری ها

گیرم که مارچوبه تن به شکل مار.

 

من حد اکثرش

سگ خلق

          غرغرو

که به زمین و زمان دشنام  داده ام.

 

تو نیز در حول و حوش همین باغ رسته ای.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

طلوع

 

 

 

 

 

شب در تمام راه

در انتظار ستاره بود

حتی اگر شده دور و کور

روشن به اندازه ی لمپای شکسته ای.

 

شب دم کرده و خفه

مه آلود و خفته بود

شب در بهت راه ایستاده بود.

 

از چهار بند شب

                   عرق

بارش ریزی را آغاز کرده بود

دریغ از آه جگر سوز یک نسیم

در شبی چنین

راه از ادامه خویش می ترسید.

 

شب اما

در انتظار بارش یخین یک ستاره بود

شاید بلور اختری

داغ نمک

بر استکلت های سوخته بترکاند.

 

با این همه امید

با این هم انتظار

عاقبت

ستاره ای دمید.

 

در شرق خفته در میانه راه

خورشید سوخته

مرغانه ای است

در کوره ی سرد ماهتابه ای.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

لب گور

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تو لب گور ایستاده ای

ماه به تو نمی نگرد

خورشید به تو نمی تابد

تو غرق گشته ای

                   در انتهای ظلمات تنهائی

دلهره و دغدغه می کشد ترا

                                 که روز پشت در است

پریشان و سرگشته ای که شب فرا رسیده است

حتی غبار خواب

بر پرده ی دود گرفته ی چشمت نمی خوابد.

 

زندگی نمی کنی که از مرگ می ترسی

از مرگ ترسیده ای که از زندگی نمی کنی

 

مرگ از تو ترسیده

چرا که زندگیت دم مار است

تلخ  گزنده و مهلک

تو زندگی نمی کنی

چرا که می ترسی.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

سه نسل

 

 

 

ما خیل دربدرهائیم

دسته ی بی سر و سامان ها

گروه مسکینان

آبی خیال

از دورهای دور

صدف آرمانی قلک مهتاب

در خوشآب سرزمینی سبز

ملکوت آسمانش را

تقدیم ما نموده است.

دل هامان بر سر دست

جگر آونگ قناره های قفس

به سبزی باغی در عکس فوری

سرنهاده ایم.

 

کت کارم را

بر دوش نوه ام انداختم

مبادا که سوز سرمای ” کانبرا”

تن نازکش را بیازارد.

 

کتم را پوشید

تقلید پدرش را

                 بر بلندترین

                              تپه ی شهر

دستمال سفیدش را

                     بجای بزرگترین

                                       پرچم سرخ

تکان می داد.

 

حالا سه نسل کاملیم

نود و سه سال

-شصت، سی و سه –

قرن ناقص است

در جستجوی رویامان

جاده های آرمانی را

پا فشرده ایم.

 

ایکاش

آه ایکاش

در سن من شکسته و محزون

نوه اش را

با کت کهنه اش نپوشاند.

 

 

 

 

 

 

مروارید

 

 

 

 

 

 

غلتید علتید

            و هنوز باز غلت می زند

کمیاب ترین صدف اقیانوس آتشین

بر شورهزار ساحلی مرده.

 

ستون بلند شوره ها

کاخ تمنای آب و سبزه و رستن

بر سوت کور راه ها نشسته است

تا درخشش خورشید

بر چشم های نابینا

میل دوباره ای باشد.

 

به آب های سبز آبی

بازگشتی دوباره کن

سر پناهی اگر نه دلخواه است

دست های نقره ام ترا

در آب های لطافت آبی

شستشوئی دوباره خواهد کرد

-ماه به صدف می گوید.-

در نرمه های رقص آب

گیسوی هزار بافه ام با شانه ات

به شانه خواهد رفت.

 

چقدر موج

چقدر زیر و رو شدن

تا چند به جریان خفته ای

که راه از چاه نمی داند

بالا و بر شدن

 

در خاک اگر که آبی نیست

دانه دانه های سنگ

سنگ های درشت و ریز

سنگ هائی هم دلخواه

تا لعاب زخم جان من

شاهواره ای از آن برآورد.

 

نه!

رهایم کن

 

سیاه و سوخته

خورشید خیره خنده می زند

بر سر ستون های سخت روز

چشم بر خنکای قطره ای

مرگ آب را خمیاره می کشد

اگر بر آب ها دوباره باز آئی

پیش از دمیدن غول آتشین

خاک از تنت دوباره خواهم شست

-ماه بر سخن خویش اصرار می کند.-

 

آه از این همه آب

زاده شدن در موجی

رفتن به طبل میان تهی موج های دیگری

زادن و مردن

بی آنکه علفی ترا به یاد آرد.

تولد در بیخ بوته ای

مرگ در پای بوته ای.

 

صدف خردی

گیرم که سبزه ی اب های پاک

در جانت نشسته است

در این شوره زار

خار شتر هم پا نخواهد گرفت

-ماه به سخره می گوید.-

 

دیده ام خورشید را

سر بریده خون آلود

هم چو دزدی در پس سنگی

دیده ام آب را من

دیده ام خاک را من

در آوار ظهر و شام

بدست خورشید دگرگونه می شود.

 

چه نقش ها که از درخشش

                                 در همه چیز

                                               تابیده می شود.

 

اگر که قطعه ی سنگی

در جان من نشست

آن سنگ خورشید می شود.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *